Da nhiễm corticoid: dấu hiệu và đường phục hồi

Corticoid là gì và vì sao nó có mặt trong kem trộn

Corticoid bôi ngoài da là một nhóm thuốc thật, có giá trị y học rõ ràng. Bác sĩ da liễu kê nó thường xuyên để dập viêm trong nhiều bệnh da, và khi dùng đúng loại, đúng vùng, đúng thời gian thì nó an toàn và hiệu quả.

Vấn đề nằm ở chỗ corticoid làm được ba việc gần như ngay lập tức: giảm viêm, làm da trắng sáng lên, và làm co mạch khiến da bớt đỏ. Trộn nó vào một hũ kem không nhãn mác thì người dùng thấy kết quả trong vòng một tuần. Mụn lặn, da mịn và sáng hẳn.

Đó chính là cái bẫy. Kết quả nhanh khiến người ta tin sản phẩm tốt và dùng tiếp. Nhưng corticoid không chữa nguyên nhân, nó chỉ đè triệu chứng xuống. Trong lúc đó nó âm thầm làm mỏng da và phá hàng rào bảo vệ.

Dấu hiệu da đã nhiễm corticoid

Không phải ai dùng kem không rõ nguồn gốc cũng gặp đủ các dấu hiệu, và mức độ rất khác nhau. Nhưng nếu bạn thấy nhiều điểm dưới đây cùng lúc thì khả năng cao là da đang có vấn đề với corticoid.

• Da mỏng đi thấy rõ. Nhìn trong hơn bình thường, đôi khi thấy được mạch máu li ti bên dưới.
• Giãn mạch. Những sợi mạch máu đỏ nhỏ hiện lên, thường ở hai gò má và cánh mũi.
• Đỏ dai dẳng. Mặt đỏ hơn bình thường và đỏ bừng lên khi gặp nắng, gió, nước nóng hoặc đồ cay.
• Cảm giác nóng rát, châm chích, căng. Bôi bất cứ thứ gì lên cũng thấy xót.
• Mụn viêm bùng lên theo kiểu khác với mụn thông thường, thường là những sẩn đỏ nhỏ dày đặc. Corticoid uống, tiêm hay bôi lên thân mình còn có thể làm ngực, lưng nổi đồng loạt những nốt như vậy, rất dễ nhầm với viêm nang lông ở ngực, lưng.
• Da rất khô hoặc rất nhờn bất thường, đôi khi luân phiên cả hai.
• Lệ thuộc. Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất. Ngưng bôi hai tới ba ngày là mặt bùng lên nặng hơn hẳn, bôi lại thì dịu xuống. Vòng lặp này khiến người ta không thoát ra được.

Nguyên tắc điều trị

Đây là một bệnh lý da thật sự, cần được bác sĩ đánh giá và theo dõi. Nguyên tắc chung như sau.

1. Ngưng có kiểm soát, không ngưng đột ngột. Bác sĩ thường giảm dần cường độ để cơn bùng lên nằm trong mức chịu đựng được, thay vì để da rơi tự do.
2. Phục hồi hàng rào bảo vệ da. Đây là phần nền tảng và cũng là phần cần kiên nhẫn nhất. Da phải khỏe lại trước khi nói tới chuyện làm đẹp.
3. Kiểm soát viêm bằng phương án thay thế phù hợp với tình trạng, do bác sĩ chỉ định.
4. Đơn giản hóa tối đa quy trình chăm sóc. Giai đoạn này càng ít sản phẩm càng tốt, cách giữ lại thật ít rồi thêm lại từng món có trong bài phục hồi da sau kích ứng mỹ phẩm.
5. Chống nắng và tránh các yếu tố làm bùng đỏ.
6. Xử lý hậu quả sau cùng. Nám, giãn mạch, sẹo chỉ được can thiệp khi da đã ổn định, không phải lúc đang viêm.

Phục hồi mất bao lâu

Nói thật thì thời gian phụ thuộc vào loại corticoid, nồng độ, diện tích bôi và quan trọng nhất là bạn đã dùng bao lâu. Người dùng vài tháng khác hẳn người dùng vài năm.

• Giai đoạn khó chịu nhất thường rơi vào những tuần đầu sau khi bắt đầu ngưng.
• Da bớt đỏ và bớt rát thường thấy rõ sau vài tuần tới vài tháng.
• Hàng rào da hồi phục tương đối thường tính bằng nhiều tháng.
• Giãn mạch là phần khó nhất và có thể tồn tại lâu, đôi khi cần can thiệp riêng sau khi da đã ổn.

Đây là chặng đường dài. Nhưng nó có đích, và rất nhiều người đã đi hết. Điều quyết định không phải là loại thuốc thần kỳ nào, mà là bạn có được theo dõi đều đặn và có kiên nhẫn không.

Cách tránh rơi vào tình trạng này

• Không dùng kem không nhãn mác, không nguồn gốc, kể cả khi người quen giới thiệu và cho xem ảnh trước sau.
• Cảnh giác với kết quả nhanh bất thường. Da sáng bật lên trong một tuần gần như luôn có lý do, và lý do đó hiếm khi lành.
• Không tự mua lại đơn thuốc của người khác. Nhiều thuốc bôi kê đơn có chứa corticoid và có thời hạn dùng cụ thể.
• Không dùng thuốc bôi có corticoid lên mặt kéo dài mà không có bác sĩ theo dõi. Da mặt mỏng hơn da thân mình nên nhạy cảm hơn nhiều.
• Đọc kỹ thành phần và mua ở nơi có nguồn gốc rõ ràng.