Trang chủ › Kiến thức về da › Nấm móng
Bệnh nấm
Nấm móng tay, móng chân: nhận biết đúng, vì sao lâu khỏi và cách trị
Móng chân cái ngả vàng, dày lên, cắt thì mủn ra từng mảnh, và bạn tự hỏi có phải nấm không. Nếu đúng là nấm móng thì nó không tự hết, nhưng phần lớn trường hợp trị được bằng thuốc bôi dạng sơn móng, thuốc uống hoặc kết hợp cả hai. Chỉ là trị lâu, vì thuốc không làm phần móng hỏng trong lại mà phải chờ móng mới mọc ra thay. Móng tay mất khoảng 4 đến 6 tháng, móng chân khoảng 12 đến 18 tháng. Bài này giúp bạn biết khi nào móng xấu đúng là nấm, cách trị nào hợp với mình, và vì sao hết thuốc mà móng vẫn chưa đẹp.
Bạn đang ở tình huống nào?
Nấm móng là gì, vì sao dai dẳng
Nấm móng (onychomycosis) là tình trạng vi nấm sống trong và dưới móng, ăn dần chất sừng làm nên bản móng. Bệnh gặp ở cả móng tay và móng chân, nhưng móng chân bị nhiều hơn hẳn, hay nhất là móng chân cái.
Có ba nhóm nấm gây bệnh. Nấm sợi, cùng họ với nấm gây lác, hắc lào và nấm kẽ chân, hay gặp ở móng chân. Nấm men hay gặp ở móng tay người phải nhúng tay vào nước nhiều. Nấm mốc ít hơn nhưng khó trị hơn. Ở Việt Nam nấm men gặp khá nhiều, nên thuốc hợp với người này chưa chắc hợp với người kia.
Hãy hình dung móng như một tấm mái lợp bằng chất sừng. Nấm lọt vào qua khe hở ở đầu móng hay mép móng, rồi ăn từ dưới lên và bò ngược về phía gốc, giống mối ăn gỗ từ bên dưới. Nền móng phản ứng bằng cách sinh thêm vụn sừng, đội tấm móng lên, nên móng dày, đục và mủn dần.
Thuốc không làm phần móng đã hỏng trong lại được. Nó chỉ giúp phần móng mới mọc ra sạch nấm, còn móng cũ phải chờ mọc dần ra để cắt bỏ.
Vì sao bị nấm móng, ai dễ bị
Nấm móng không phải do ở dơ. Người hay mắc là người lao động, chân tay ngâm nước hay bí trong giày cả ngày. Nấm cần ba thứ: ẩm, ấm và một chỗ hở để lọt vào.
Ở Ninh Hòa, cảnh này rất quen. Người đi ruộng lội bùn cả buổi, người làm muối, làm tôm ngâm chân trong nước nhiều giờ. Thợ hồ, công nhân thì mang ủng, giày bảo hộ suốt ngày nắng nóng. Chân đổ mồ hôi trong ủng kín là môi trường nấm ưa nhất. Móng chân đổi màu vì thế không phải “chuyện thường của nghề”.
Dấu hiệu nấm móng tay, nấm móng chân
Lúc đầu nấm móng thường không đau, không ngứa, nên hay bị bỏ qua cho tới khi móng đã dày. Dấu hiệu thay đổi theo thời gian:
- Lúc mới bị: một đốm hay vệt trắng đục, vàng ở đầu móng hoặc mép móng. Móng hơi tách khỏi nền.
- Khi đã lan: vệt vàng chạy dọc về phía gốc. Móng dày lên, sần sùi, giòn, dưới móng có vụn bở như mùn. Màu có thể ngả nâu, xám, có khi đen, và có mùi hôi.
- Khi nặng: cả móng dày cộm, méo mó, mủn nát, đi giày thấy cấn đau.
Bốn kiểu nấm móng
- Bắt đầu từ đầu hoặc mép móng: kiểu hay gặp nhất, như sơ đồ trên.
- Mảng trắng như phấn trên mặt móng: cạo nhẹ thì bong. Kiểu này gặp ở cả người lớn lẫn trẻ em, và trong số trẻ bị nấm móng thì kiểu này chiếm phần đáng kể hơn.
- Đốm trắng bắt đầu từ gốc móng: ít gặp, bác sĩ có thể hỏi thêm về sức đề kháng của bạn.
- Viêm quanh móng tay kèm nấm men: nếp da quanh móng sưng đỏ, móng gồ ghề, mép móng ngả nâu hoặc xanh. Kiểu này âm ỉ nhiều tháng, khác với chín mé sưng mủ trong vài ngày.
Vệt vàng trắng đi từ đầu hay mép móng vào phía gốc, ranh giới với phần lành lởm chởm như răng cưa. Dưới móng có vụn bở, kẽ chân cũng tróc vảy. Có đủ mấy điều này thì nhiều khả năng là nấm. Mẹo này chỉ để định hướng, vì vảy nến và chấn thương móng có thể trông rất giống.
Trên da người Việt còn một chi tiết cần biết. Vệt nâu chạy dọc móng khá thường gặp và phần lớn lành tính, nhất là khi có ở nhiều móng và màu đều. Nhưng một vệt nâu đen chỉ ở một móng, mới xuất hiện, rộng dần, màu không đều hoặc lan ra da quanh móng thì phải đi khám sớm, đừng coi là nấm mà tự bôi. Đó có thể là dấu hiệu của u hắc tố dưới móng, một loại ung thư da cần phát hiện sớm.
Không phải móng dày vàng nào cũng là nấm: phân biệt với vảy nến móng, chín mé
Đây là phần nhiều nơi bỏ qua. Không ít móng dày, vàng, mủn hóa ra không phải nấm. Trong số những móng như vậy, chỉ khoảng một nửa là do nấm, nên chỉ nhìn bằng mắt thì rất dễ nhầm, và bác sĩ thường cần lấy mẫu móng để chắc chắn. Uống thuốc nấm nhiều tháng cho một cái móng không có nấm là tốn tiền, tốn công và chịu tác dụng phụ không cần thiết.
| Bệnh | Móng trông thế nào | Gợi ý đi kèm |
|---|---|---|
| Nấm móng | Vệt vàng trắng lan từ đầu hoặc mép móng vào, vụn bở dưới móng | Thường 1 đến 2 móng chân trước, hay kèm nấm kẽ chân |
| Vảy nến móng | Rỗ lấm tấm như kim châm, đốm màu như giọt dầu, móng tách khỏi nền | Nhiều móng tay cùng lúc, có mảng da đỏ đóng vảy ở khuỷu, gối, da đầu |
| Móng chấn thương, giày chật | Dày, đổi màu đúng ngón bị cọ hay bị đè, có khi bầm tím dưới móng | Không lan sang móng khác, hay ở ngón cái hoặc ngón út |
| Chàm quanh móng | Móng gợn sóng ngang, lỗ chỗ | Da đầu ngón khô, nứt, ngứa |
| Viêm quanh móng (chín mé) | Nếp da quanh móng sưng đỏ, đau, có khi có mủ | Chín mé cấp sưng nhanh trong vài ngày. Kiểu âm ỉ hay gặp ở người tay ngâm nước |
| Móng xanh do vi khuẩn | Móng xanh lục hoặc xanh đen | Hay gặp ở người tay chân ẩm ướt nhiều, không phải nấm |
| Vệt đen dọc móng | Một vệt nâu đen chạy từ gốc tới đầu móng | Chỉ ở một móng, rộng dần hoặc lan ra da: cần khám sớm |
Hai bệnh còn có thể cùng có mặt trên một móng. Tìm thấy nấm chưa có nghĩa là bên dưới không có vảy nến. Móng bong khỏi nền, da quanh móng đỏ ngứa sau vài lần làm sơn gel có khi là viêm da tiếp xúc dị ứng với hóa chất trong sơn, không phải nấm. Còn chàm ở đầu ngón, hay gặp ở người viêm da cơ địa, làm móng gợn sóng ngang, lỗ chỗ, nhưng hiếm khi có vụn mủn dưới móng như nấm.
Nấm móng có lây không, có tự khỏi không, có nguy hiểm không
Có lây, nhưng lây chậm và chủ yếu gián tiếp, không nhanh như cảm cúm. Nấm rụng theo vảy da, vụn móng xuống sàn nhà tắm, vào dép, vớ, khăn, bấm móng. Người khác dùng chung, chân lại đang ẩm hay trầy xước, thì nấm có cơ hội bám vào.
Người bệnh còn tự lây cho chính mình: từ kẽ chân vào móng, từ móng này sang móng khác, sang bàn tay, sang da bẹn. Một kiểu hay gặp là cả hai bàn chân cùng một bàn tay bị nấm, thường là bàn tay hay gãi chân hoặc cắt móng chân. Vì vậy trị nấm móng mà bỏ qua nấm kẽ chân thì như tát nước mà không bịt chỗ rò.
Nấm móng không tự hết. Không đau, không ngứa không có nghĩa là bệnh đứng yên. Để lâu nấm ăn vào gốc móng, lan sang móng khác, và càng lan thì càng khó trị, khả năng móng đẹp lại càng thấp.
Nấm móng thường không nguy hiểm tính mạng, nhưng để lâu thì có hại. Móng dày cộm cấn trong giày ủng gây đau, có khi quặp vào thịt. Kẽ chân nứt vì nấm là cửa cho vi khuẩn vào, gây viêm mô tế bào: cẳng chân sưng đỏ, nóng, đau, có khi sốt. Nguy cơ này cao hơn ở người tiểu đường, người hay phù chân hoặc suy giãn tĩnh mạch.
Với người khỏe mạnh, cái giá hay gặp hơn là phiền: ngại cởi dép khi vào nhà người khác, lên chùa hay đi đám, chân có mùi, nấm lan sang người trong nhà. Như vậy đã đủ lý do để đi khám.
Người tiểu đường, trẻ em và người lớn tuổi
- Người tiểu đường. Móng dày có thể đè gây loét. Nên khám sớm, xem chân mỗi ngày, và nhờ nhân viên y tế cắt hay mài móng dày thay vì tự gọt.
- Trẻ em. Trẻ ít bị nấm móng, nên móng trẻ đổi màu, bong hay lõm cần được xem kỹ vì hay là bệnh khác. Một tình huống cha mẹ hay lo là móng tay, móng chân của trẻ bong ra vài tuần sau khi khỏi tay chân miệng. Đó không phải nấm, móng mới thường tự mọc lại. Khi trẻ đúng là bị nấm móng, bác sĩ hay ưu tiên thuốc bôi, và móng trẻ mọc nhanh nên thường đáp ứng tốt hơn người lớn. Không cho trẻ uống thuốc nấm của người lớn, và nên khám luôn người lớn trong nhà vì trẻ hay lây từ nấm chân của bố mẹ, ông bà.
- Người lớn tuổi. Móng mọc chậm hơn, lại hay đang uống nhiều thuốc, nên bác sĩ cân nhắc kỹ trước khi cho thuốc uống. Với người lớn tuổi mà nấm không gây đau hay biến chứng, có khi chỉ cần mài mỏng móng định kỳ cho đỡ cấn giày, không nhất thiết phải uống thuốc.
Soi nấm, xét nghiệm nấm móng: vì sao nên làm trước khi trị
Trị nấm móng tốn nhiều tháng, có khi phải uống thuốc, nên bước đáng làm nhất là xác định chắc đó là nấm, và nếu được thì biết là nhóm nấm nào. Nấm sợi, nấm men và nấm mốc đáp ứng với thuốc khác nhau. Nếu trị mãi không đỡ, kết quả lúc đầu cũng giúp bác sĩ biết nên đổi hướng nào.
Cách lấy mẫu đơn giản. Bác sĩ cắt ngắn phần móng bệnh rồi cạo một ít vụn sừng ở chỗ giáp ranh giữa phần bệnh và phần lành. Đây là phần sừng chết nên thường không đau, cùng lắm hơi ê. Soi tươi dưới kính hiển vi cho kết quả nhanh, còn nuôi cấy mất vài tuần nhưng biết được loại nấm. Soi âm tính chưa loại trừ hẳn, nhiều khi phải lấy mẫu lần hai.
Tại Happy Life, bác sĩ chuyên khoa da liễu xem cả móng lẫn kẽ chân, lòng bàn chân, vì nấm móng hay đi cùng nấm da ở những chỗ đó. Bác sĩ sẽ cho biết soi nấm hay nuôi cấy làm được ngay tại đây hay cần gửi mẫu đi.
Nếu bạn đang tự bôi hay uống thuốc nấm, hãy gọi hỏi trước khi tới. Thuốc có thể làm mẫu cho kết quả âm tính giả. Bác sĩ có thể dặn ngưng thuốc bôi vài tuần, thuốc uống có khi lâu hơn, rồi mới lấy mẫu. Đừng tự ngưng thuốc đang được kê trước khi hỏi bác sĩ. Nhớ tẩy sơn móng trước buổi khám.
Mang theo khi đi khám
- Các thuốc, kem đã bôi hoặc uống
- Danh sách thuốc đang dùng hằng ngày
- Ảnh móng lúc mới bị, nếu có
- Kết quả đường huyết, men gan gần đây, nếu có
Cách trị nấm móng: bôi, uống hay kết hợp
Nấm móng được trị bằng thuốc bôi dạng sơn móng, thuốc kháng nấm uống, làm mỏng móng bệnh, hoặc kết hợp các cách này. Không có một cách chung cho mọi người. Bác sĩ chọn dựa trên loại nấm, số móng bị, nấm đã tới gốc móng chưa, bệnh nền và thuốc bạn đang dùng. Bệnh vừa và nặng hay được trị kết hợp, ví dụ thuốc uống cùng thuốc bôi và mài mỏng móng.
| Cách | Hợp với | Kéo dài | Nên biết trước |
|---|---|---|---|
| Thuốc bôi dạng sơn móng | Ít móng, nấm nông, chưa tới gốc. Trẻ em, người không uống thuốc được | Khoảng 6 tháng với móng tay, gần 1 năm với móng chân | Gần như không có tác dụng phụ. Dùng một mình thì ít người sạch hẳn |
| Thuốc kháng nấm uống | Nhiều móng, móng dày hoặc nấm đã tới gốc | Vài tuần đến vài tháng | Bác sĩ hỏi về gan, tim và thuốc đang dùng, thường cho thử men gan trước |
| Cắt, mài mỏng, làm mềm móng | Móng dày, cấn đau, có ổ nấm đặc dưới móng | Làm kèm trong đợt trị | Không đau hoặc chỉ hơi ê. Giúp thuốc thấm, đỡ cấn |
| Laser, kỹ thuật ánh sáng | Người không dùng được thuốc uống, thường làm kèm thuốc bôi | Nhiều buổi, tùy thiết bị | Bằng chứng còn hạn chế, không thay được thuốc. Không dùng cho người tê chân |
| Nhổ móng bằng phẫu thuật | Hầu như không còn được khuyên | Móng mọc lại nhiều tháng | Đau, phải nghỉ làm, nấm vẫn còn ở nền, móng có thể mọc lại méo mó |
Nấm móng bôi thuốc gì
Thuốc bôi cho nấm móng là loại làm riêng cho móng, thường ở dạng sơn hoặc dung dịch kháng nấm. Kem trị nấm da hay cồn trị lác hầu như không thấm qua bản móng dày, nên bôi lên móng gần như không có tác dụng. Kem vẫn có chỗ dùng: trị nấm kẽ chân và da quanh móng đi kèm.
Thuốc bôi hợp khi nấm còn nhẹ, ở ít móng, chưa lan tới gốc móng, hoặc khi bạn không uống thuốc được. Dùng một mình, thuốc bôi cho kết quả kém hơn thuốc uống, nên khi bệnh nặng hơn bác sĩ thường dùng kèm.
Trước khi bôi, giũa nhẹ mặt móng cho nhám và mỏng bớt, dùng cây giũa riêng cho móng bệnh, không dùng lại cho móng lành. Phủ thuốc lên cả mặt móng, mép móng và dưới đầu móng. Bôi mấy lần mỗi tuần thì theo đúng dặn của bác sĩ. Người tiểu đường hay tê chân nên nhờ nhân viên y tế làm mỏng móng.
Thuốc uống và chuyện có hại gan không
Khi bệnh đã vừa hoặc nặng, thuốc uống cho kết quả tốt hơn thuốc bôi đơn thuần. Có hai nhóm chính. Nhóm allylamine hợp với nấm sợi. Nhóm triazole dùng khi là nấm men, một số nấm mốc, hoặc khi không dùng được nhóm kia. Thuốc nào, uống liên tục hay theo đợt, trong bao lâu là do bác sĩ quyết định.
Nỗi lo “uống thuốc nấm là hư gan” có cơ sở nhưng thường bị phóng đại. Tổn thương gan nặng là hiếm, men gan tăng nhẹ gặp nhiều hơn và thường không gây triệu chứng. Bác sĩ hỏi về bệnh gan, bệnh tim và mọi thuốc bạn đang dùng, thường cho thử men gan trước khi bắt đầu thuốc uống, rồi thử lại trong đợt thuốc nếu cần, nhất là với người lớn tuổi hay đang dùng nhiều thuốc.
- Tránh rượu bia trong suốt đợt thuốc, vì cả hai cùng đi qua gan.
- Báo bác sĩ mọi thuốc đang dùng, nhất là thuốc tim mạch, mỡ máu, an thần, chống trầm cảm. Một số thuốc nhóm triazole tương tác với rất nhiều thuốc khác, có loại không được dùng cho người suy tim, nên bác sĩ cần biết rõ bệnh tim và các thuốc bạn đang uống.
- Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú thường được hoãn thuốc uống, bác sĩ sẽ cân nhắc cách khác.
- Ngưng thuốc và đi khám ngay nếu vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm, mệt lả, buồn nôn kéo dài, khó thở hay phù chân. Nổi ban lan rộng, bọng nước, loét miệng thì đi cấp cứu ngay hoặc gọi 115. Nhạt miệng, đổi vị giác thì báo bác sĩ.
Thuốc không hợp với loại nấm thì không khỏi, uống thiếu ngày thì nấm dễ còn sót và quay lại, còn tương tác với thuốc tim, thuốc mỡ máu thì bạn không tự biết được. Có loại viên trị nấm cũ nhiều người vẫn mách nhau, nay không còn được khuyên dùng cho nấm da, nấm móng vì độc cho gan.
Mài móng, laser và nhổ móng: nói cho đúng mức
Làm mỏng móng là phần hỗ trợ hay bị xem nhẹ. Bác sĩ cắt, giũa hoặc mài bớt phần móng dày, mở những ổ nấm đặc dưới móng mà thuốc khó thấm tới. Móng quá dày có thể được băng thuốc làm mềm móng vài tuần rồi cạo bỏ phần hỏng, không cần nhổ.
Laser trị nấm móng được quảng cáo nhiều, nhưng bằng chứng còn hạn chế. Nó có thể làm móng trông trong hơn một thời gian, còn dùng một mình thì chưa chứng minh được là làm sạch nấm, nên không thay được thuốc. Người tê chân do tiểu đường không nên chiếu vì dễ bỏng. Nếu được mời làm cả liệu trình laser mà không ai soi nấm hay nhắc tới thuốc, bạn nên hỏi lại.
Nhổ móng bằng phẫu thuật nay hầu như không còn được khuyên. Sau khi khám, bác sĩ nói rõ cách nào làm được tại đây, cách nào cần gửi lên tuyến chuyên sâu. Bạn có thể xem trước dịch vụ điều trị nấm da, nấm móng của phòng khám.
Kết quả trông đợi được tới đâu
- Mục tiêu thực tế là hết nấm và móng mới mọc ra gần như bình thường, đầu móng có thể còn chút dấu vết. Móng hỏng nhiều năm, móng người lớn tuổi hay từng chấn thương có thể không đẹp lại hoàn toàn.
- Không phải ai cũng sạch nấm sau một đợt. Kể cả với thuốc uống, một phần người bệnh cần đợt thứ hai hoặc đổi thuốc. Chỉ bôi thuốc thì ở móng chân càng ít người sạch hẳn.
- Bị lại khá thường gặp, thường do nấm kẽ chân chưa trị, giày ủng còn nấm hoặc chân vẫn ẩm bí.
- Trị đúng mà không đỡ thì bác sĩ sẽ lấy mẫu lại, vì có thể là nấm mốc, nấm lờn thuốc hoặc không phải nấm.
Nấm móng bao lâu thì khỏi, vì sao hết thuốc mà móng vẫn xấu
Nấm móng tay thường mất khoảng 4 đến 6 tháng, nấm móng chân khoảng 12 đến 18 tháng mới có móng sạch mọc lại hết, dù thuốc đã ngưng từ lâu. Hiểu sai chỗ này là lý do nhiều người bỏ dở nhất. Thật ra có hai mốc khác nhau. Mốc thứ nhất là lúc hết thuốc: thuốc uống thường vài tuần đến vài tháng, thuốc bôi dạng sơn móng lâu hơn, gần bằng thời gian móng mọc thay. Mốc thứ hai là lúc móng sạch mọc ra thay hết móng cũ, người lớn tuổi còn lâu hơn.
Nhìn hai thanh cuối, bạn sẽ thấy vì sao hết thuốc mà móng vẫn xấu là chuyện bình thường. Thuốc còn đọng lại trong móng nhiều tháng sau khi ngưng, còn phần móng cũ hỏng phải chờ mọc dần ra để cắt bỏ. Dấu hiệu đang đi đúng hướng là một dải móng trong, sạch mọc ra từ gốc.
Bác sĩ hẹn tái khám trong thời gian đó để xem phần móng mới. Nếu phần mới mọc vẫn đục thì bạn nên quay lại sớm. Đừng tự ngưng thuốc khi thấy móng đỡ, cũng đừng tự uống thêm khi móng cũ chưa đẹp.
Trị nấm móng tại nhà: việc nên làm và mẹo nên bỏ
Chỉ dùng mẹo dân gian thì hầu như không làm sạch được nấm nằm trong móng. Nhưng có ba việc làm tại nhà thật sự có ích, và chúng quyết định phần lớn kết quả:
- Bôi thuốc đúng cách và đủ liệu trình theo đơn của bác sĩ, không tự ngưng khi thấy móng đẹp hơn.
- Làm mỏng móng dày đều đặn. Ngâm chân nước ấm vài phút, lau thật khô rồi cắt bớt, giũa mỏng phần móng bệnh bằng cây giũa riêng để thuốc dễ thấm và đỡ cấn. Người tiểu đường nên nhờ nhân viên y tế làm.
- Giữ chân khô và trị luôn nấm kẽ chân, vì kẽ chân là nơi nấm quay lại móng.
Còn những mẹo dưới đây đều xuất phát từ ý tốt và có một logic nghe rất hợp lý. Vấn đề là nấm nằm trong và dưới bản móng dày, còn những thứ này chỉ chạm được tới bề mặt.
| Hay nghe | Thực tế |
|---|---|
| Ngâm nước muối, nước muối nóng mỗi tối | Muối không thấm qua bản móng dày, nên ngâm bao lâu cũng không tới được chỗ nấm nằm. Nước quá nóng dễ gây bỏng ở người tiểu đường đã giảm cảm giác |
| Đắp tỏi giã, ngâm giấm, chanh | Không đi xuyên qua móng. Tỏi sống đắp lâu và giấm đặc có thể gây bỏng rát, phồng rộp da quanh móng |
| Lá trầu không, phèn chua, tinh dầu tràm trà, dầu gió | Làm se da, có thể đỡ mùi, lại dễ gây kích ứng. Không đủ để làm sạch nấm nằm trong và dưới móng |
| Cồn trị lác bán sẵn ở tiệm thuốc | Không thấm vào móng dày. Với lác ngoài da cũng chỉ nên dùng khi bác sĩ cho, ở chỗ da dày, lành, không bôi vào bẹn, mặt hay da trầy. Bôi lâu làm da khô, rát, nứt |
| Tự cạy, gọt sâu, nhổ móng bằng dao lam, kềm | Nấm vẫn còn ở nền móng. Dễ nhiễm trùng, móng mọc quặp. Rất nguy hiểm với người tiểu đường |
| Sơn móng màu để che | Che mất dấu hiệu bệnh và giữ ẩm dưới lớp sơn |
Mẹo dân gian ít khi gây hại lớn, nhưng chúng lấy mất thời gian. Mỗi năm chờ thêm, nấm ăn sâu thêm vào gốc móng và lan sang móng khác.
Nhiều tuýp kem “trị nấm, trị ngứa” bán không cần đơn, kiểu kem “3 tác dụng”, có pha corticoid. Bôi lên chỗ nấm thì ngứa bớt vài hôm, nhưng nấm lan rộng hơn, hình ảnh bệnh bị che đi, lâu ngày da quanh đó mỏng dần như trong bài da nhiễm corticoid. Đây là lý do hay gặp của chuyện trị hoài không hết. Nếu bạn đã bôi loại kem này nhiều tuần, hãy mang tuýp kem theo khi đi khám để bác sĩ hướng dẫn cách ngưng và trị nấm cho đúng, đừng tự đổi sang tuýp khác.
Nấm móng kiêng ăn gì
Nấm móng không cần kiêng món ăn nào. Không có món nào gây ra nấm móng hay làm nấm lâu hết, nên bạn không cần kiêng hải sản, thịt bò hay đồ nếp. Kiêng đường, kiêng tinh bột cũng không phải cách trị nấm móng. Kiêng khem lâu chỉ làm bữa ăn thiếu chất mà móng không khỏi nhanh hơn.
Điều thật sự cần lưu ý nằm ở chỗ khác. Đang uống thuốc nấm thì tạm gác chuyện nhậu. Bị tiểu đường thì giữ đường huyết ổn định, vì đường huyết cao làm chân kém sức chống nhiễm trùng. Còn nếu muốn kiêng thì hãy kiêng thói quen: dùng chung bấm móng, sơn móng để che nấm, mang đôi ủng ẩm cả ngày không thay.
Nấm móng tái phát: vì sao và cách giữ kết quả
Nấm móng tái phát khá thường gặp. Phần lớn không phải do thuốc dở, mà do nấm vẫn còn quanh bạn: trong kẽ chân, trong đôi giày, trong đôi dép dùng chung. Nấm có thể sống trong giày nhiều tháng.
Của bạn và của người trong nhà. Kẽ chân tróc vảy, nứt, ngứa là kho nấm sẵn sàng quay lại móng.
Lau khô kẽ ngón sau khi tắm, thay vớ mỗi ngày. Có hai đôi giày để thay phiên cho khô hẳn, dùng thuốc xịt hoặc rắc chống nấm vào giày theo dặn của bác sĩ, đôi quá cũ thì nên bỏ.
Bấm móng, dép, khăn riêng. Giặt vớ, khăn bằng nước nóng. Ở tiệm làm móng, mang bộ dụng cụ riêng hoặc chọn nơi tiệt trùng dụng cụ.
Cắt móng thẳng ngang, để ngang đầu ngón, không cắt quá sát và không khoét sâu khóe móng. Giày chật cấn móng là tạo chỗ cho nấm lọt vào.
Người đi ruộng, đi biển hay mang ủng cả ngày khó tránh chuyện chân ướt. Điều làm được là rửa chân nước ngọt và lau khô kẽ ngón ngay khi xong việc, lót vớ cotton trong ủng, dựng ngược ủng cho ráo. Người đi biển dài ngày nên nói với bác sĩ từ đầu để chọn cách trị hợp với lịch đi biển.
Người làm việc tay ướt nên đeo găng, lót găng vải bên trong, và đừng cắt hay đẩy lớp da bọc móng. Nếu đeo găng cao su mà da tay đỏ, ngứa thì đổi sang găng vinyl và báo bác sĩ. Nếu bác sĩ dặn bôi thuốc thưa sau khi khỏi để dự phòng thì nên giữ đều, dù bằng chứng cho cách này còn hạn chế.
Khi nào nên đi khám, buổi khám diễn ra thế nào
- Bạn bị tiểu đường, tuần hoàn kém hoặc sức đề kháng yếu mà móng chân đổi màu, dày lên
- Ngón sưng đỏ, nóng, đau, chảy mủ quanh móng. Kèm sốt, vệt đỏ lan lên cẳng chân, hoặc ngón chân tím đen, lạnh thì đi bệnh viện ngay, gọi 115 nếu không tự đi được
- Một vệt đen hay nâu mới ở một móng, rộng dần hoặc lan ra da quanh móng
- Nhiều móng cùng bị, hoặc kèm mảng da đỏ có vảy ở chỗ khác
- Tự bôi vài tháng không đỡ, hoặc trị rồi lại bị
- Trẻ em có móng đổi màu, phụ nữ mang thai muốn điều trị
Nhiều người để móng xấu nhiều năm vì ngại: sợ bị nhổ móng, sợ thuốc hư gan, sợ tốn tiền và mất ngày công, hoặc đã chữa vài lần không khỏi nên nản. Hiếm khi phải nhổ móng, gan được theo dõi, và buổi khám đầu chỉ để biết chắc mình bị gì. Bác sĩ da liễu xem bàn chân mỗi ngày, bạn không cần ngại.
Trong buổi khám, bác sĩ xem móng và kẽ chân, hỏi về công việc, thuốc đã dùng và bệnh nền, lấy mẫu móng khi cần. Sau đó bác sĩ nói rõ có phải nấm không, trị cách nào và mất bao lâu. Phí khám và tư vấn là 50.000đ, bạn có thể xem trước bảng giá các dịch vụ. Chi phí trị nấm móng tùy số móng bị và cách trị, bác sĩ báo rõ sau buổi khám, trước khi bạn quyết định làm gì.
Câu hỏi thường gặp về nấm móng
Nấm móng có lây không?
Có, nhưng lây chậm và chủ yếu gián tiếp qua sàn nhà tắm, dép, vớ, khăn và bấm móng dùng chung. Người bệnh cũng tự lây từ kẽ chân sang móng, từ móng này sang móng khác. Dùng đồ riêng và trị luôn nấm kẽ chân là hai việc quan trọng nhất để chặn lây trong nhà.
Nấm móng có tự khỏi không?
Không. Nấm móng không tự hết, dù thường không đau, không ngứa. Để lâu nấm lan vào gốc móng, sang móng khác và ra da, càng lan rộng thì càng khó trị.
Nấm móng để lâu có nguy hiểm không?
Thường không nguy hiểm tính mạng, nhưng để lâu thì móng dày gây đau, nấm lan sang móng khác và sang người trong nhà. Kẽ chân nứt vì nấm có thể thành cửa cho vi khuẩn vào, gây viêm mô tế bào ở cẳng chân. Người tiểu đường, người hay phù chân hoặc tuần hoàn kém nên đi khám sớm, đừng chờ.
Nấm móng bao lâu thì khỏi?
Móng tay thường mất khoảng 4 đến 6 tháng, móng chân khoảng 12 đến 18 tháng mới mọc lại sạch, người lớn tuổi còn lâu hơn. Thuốc uống thường chỉ dùng vài tuần đến vài tháng, còn thuốc bôi dạng sơn móng phải bôi lâu hơn, gần bằng thời gian móng mọc thay. Kết quả chỉ đánh giá được khi móng mới mọc ra thay hết phần móng bệnh, nên hết thuốc mà móng chưa đẹp là chuyện bình thường.
Bị nấm móng bôi thuốc là đủ hay phải uống?
Nấm nhẹ, ở ít móng và chưa tới gốc móng thì thuốc bôi dạng sơn móng có thể đủ. Nhiều móng, móng dày hoặc nấm đã tới gốc thì thường phải uống thuốc, nhiều khi kết hợp cả thuốc bôi và mài mỏng móng. Kem trị nấm da bôi ngoài hầu như không thấm qua móng, nên đừng tự mua kem bôi lên móng rồi chờ.
Uống thuốc trị nấm móng có hại gan không?
Có thể, nhưng tổn thương gan nặng là hiếm. Bác sĩ hỏi về bệnh gan và thuốc đang dùng, thường cho thử men gan trước khi bắt đầu, và dặn bạn tránh rượu bia trong đợt thuốc. Nếu thấy vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm hoặc buồn nôn kéo dài thì ngưng thuốc và đi khám ngay.
Bị nấm móng có sơn móng, làm nail được không?
Nên tạm ngưng sơn màu và làm nail trong thời gian trị. Lớp sơn màu che mất dấu hiệu bệnh, giữ ẩm dưới móng và có thể cản thuốc bôi thấm vào. Nếu vẫn muốn sơn, hãy hỏi bác sĩ xem loại thuốc bạn đang bôi có cho phủ sơn lên không. Khi làm móng, mang bộ dụng cụ riêng, vì kềm dùng chung có thể lây nấm cho người khác.
Trẻ nhỏ bị nấm móng có cần uống thuốc không?
Không phải lúc nào cũng cần. Trẻ ít bị nấm móng nên trước hết phải xác định đúng là nấm, và nhiều trường hợp ở trẻ được ưu tiên thuốc bôi. Không cho trẻ uống thuốc của người lớn, và nên khám luôn người lớn trong nhà.
Khám nấm móng ở Ninh Hòa ở đâu?
Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Happy Life ở 12 Nguyễn Huệ, phường Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, mở cửa từ 9h đến 19h tất cả các ngày, phí khám và tư vấn 50.000đ. Gọi 0922.756.768 để hỏi trước, nhất là khi bạn đang tự bôi hay uống thuốc nấm. Nên tẩy sơn móng, mang theo các thuốc đã dùng và danh sách thuốc đang uống hằng ngày.
Móng dày vàng chưa chắc là nấm, nên xác định đúng bệnh trước khi trị nhiều tháng. Nấm móng không tự hết, nhưng phần lớn trị được nếu theo đủ liệu trình. Hết thuốc mà móng chưa đẹp là chuyện bình thường, vì phải chờ móng mới mọc thay: móng tay khoảng 4 đến 6 tháng, móng chân khoảng 12 đến 18 tháng. Trị luôn nấm kẽ chân và xử lý giày dép thì mới giữ được kết quả. Đi khám lúc nấm mới ở một, hai móng là lúc trị nhẹ nhàng nhất.