Trang chủ › Kiến thức về da › U ống tuyến mồ hôi
U lành ở da
U ống tuyến mồ hôi (mụn thịt quanh mắt): nhận biết, phân biệt với mụn cóc và cách điều trị
U ống tuyến mồ hôi, mà nhiều người gọi là “mụn thịt quanh mắt”, hiếm khi tự hết. Những hạt nhỏ màu da ở mí dưới, sờ thấy chắc, nặn không ra gì, thường còn đó nhiều năm và nhiều thêm theo tuổi. Đây là u lành của ống dẫn mồ hôi nằm trong lớp bì, ngay bên dưới lớp da ngoài cùng: không lây, gần như không bao giờ hóa ung thư, nhưng kem bôi cũng không làm xẹp được. Có điều, hạt kê và mụn thịt dư cũng hay bị gọi chung là mụn thịt, còn mụn cóc quanh mắt thì trông na ná. Mỗi loại xử lý một khác. Bài này giúp bạn gọi đúng tên nốt của mình trước, rồi mới bàn cách trị sao cho ít thâm.
Bạn đang ở tình huống nào?
Mụn thịt quanh mắt là gì: một tên gọi cho ba loại nốt khác nhau
“Mụn thịt” là tên dân gian, không phải tên một bệnh. Quanh mắt, chữ này đang được dùng cho ít nhất ba loại nốt lành tính khác hẳn nhau:
- U ống tuyến mồ hôi (tên y khoa là syringoma, nhiều người gọi tắt là u tuyến mồ hôi): những hạt nhỏ chắc, màu da hoặc vàng nhạt, mọc thành đám ở mí dưới hai bên. Đây là loại nốt chắc hay gặp ở mí dưới người lớn và là chủ đề chính của bài này.
- Hạt kê (có nơi gọi là mụn gạo): hạt trắng cứng như hạt tấm, nằm rất nông, bên trong là một hạt sừng.
- Mụn thịt dư (u mềm treo): cục thịt mềm có cuống, lủng lẳng, hay gặp ở cổ, nách và mí mắt.
Gọi nhầm tên thì dễ chữa sai cách. Hạt kê thì bác sĩ khêu ra được, nhưng đem cách đó áp vào u ống tuyến mồ hôi thì chỉ để lại vết trầy. Mụn thịt dư cắt ở chân là xong, còn u ống tuyến mồ hôi thì không có chân nào để cắt. Vì vậy việc đầu tiên là biết mình đang có loại nào.
U ống tuyến mồ hôi là gì
U ống tuyến mồ hôi là u lành tính của ống dẫn mồ hôi, tạo thành những sẩn nhỏ chắc màu da hoặc vàng nhạt, hay gặp nhất ở mí mắt dưới. Mỗi tuyến mồ hôi có một ống nhỏ như ống nước, dẫn mồ hôi từ sâu trong da lên bề mặt. Ở người bị u ống tuyến mồ hôi, một đoạn ống này mọc thêm thành cụm ống li ti, vón lại và được bọc trong một lớp mô xơ chắc. Cụm đó nằm ở lớp bì, tức lớp da giữa, bên dưới lớp da ngoài cùng.
Vì nằm dưới lớp da ngoài cùng nên nốt mới sinh ra mấy chuyện khiến bạn bực mình. Bên trong nốt không có nhân, không có mủ, nên nặn không ra gì. Kem bôi từ ngoài không thấm tới. Và khi điều trị, làm nông quá thì sót phần gốc nên nốt mọc lại, làm sâu quá thì dễ để sẹo.
Chữ “u” ở đây chỉ có nghĩa là mô mọc thừa, không phải ung thư, và việc nốt lành này tự chuyển thành ác tính là cực kỳ hiếm. Tên nghe na ná, nhưng bệnh này không dính dáng gì tới viêm tuyến mồ hôi mủ, loại bệnh nổi cục đau, có mủ ở nách và bẹn.
Dấu hiệu nhận biết u ống tuyến mồ hôi
U ống tuyến mồ hôi là những sẩn nhỏ khoảng 1 đến 3 mm, tròn, chắc, bề mặt nhẵn và hơi bóng. Màu thường giống màu da hoặc vàng nhạt, trên da sẫm có khi hơi nâu. Nốt hay mọc thành đám ở mí mắt dưới và phần gò má sát mí, thường ở cả hai bên và gần đối xứng.
Phần lớn không đau, không ngứa. Nốt thường bắt đầu từ tuổi dậy thì hoặc tuổi trưởng thành, rồi nhiều dần và rõ dần qua nhiều năm, chứ không nổi ồ ạt trong vài ngày.
Trên da người Việt, các sẩn này dễ bị tưởng là lỗ chân lông to hay mụn ẩn. Khác với mụn trứng cá, chúng không có nhân, không lên xuống theo chu kỳ, và bóp nặn chỉ để lại vết trầy, vết thâm.
Đứng trước gương dưới một ngọn đèn chiếu nghiêng, nhìn cả hai mí dưới cùng lúc, không nặn, không cạy. Nốt nhỏ gồ tròn, chắc, không có đầu trắng hay nhân đen, hai bên na ná nhau và có từ lâu thì hay gặp ở u ống tuyến mồ hôi. Hạt trắng đục như hạt tấm gợi ý hạt kê, còn nốt có cuống lủng lẳng là mụn thịt dư. Mẹo này chỉ để định hướng, không thay được chẩn đoán của bác sĩ.
Dạng mọc rải rác ở cổ, ngực và dạng liên quan tiểu đường
Ít gặp hơn, u ống tuyến mồ hôi có thể nổi thành từng đợt nhiều sẩn nhỏ màu nâu nhạt ở cổ, ngực, bụng, hay gặp ở người trẻ và người da sẫm. Dạng này rất dễ bị gọi nhầm là mụn, viêm nang lông hay mụn cóc phẳng. Có một dạng hiếm khác chỉ nhận ra khi xét nghiệm mẩu da, và dạng này hay đi cùng tiểu đường. Vì vậy nếu thấy nốt tương tự mọc rải rác ở thân mình, hoặc mới nổi nhiều khi đã lớn tuổi, bạn nên đi khám. Bác sĩ có thể khuyên bạn đi thử đường huyết nếu thấy cần, nhưng có nốt không có nghĩa là bạn bị tiểu đường.
Vì sao bị u ống tuyến mồ hôi, ai dễ bị
Chưa ai biết chắc vì sao ống mồ hôi lại mọc thừa ở người này mà không ở người khác. Cơ địa, nội tiết và yếu tố gia đình là những giả thuyết được nhắc tới nhiều nhất. Điều chắc chắn là bệnh không do bạn làm gì sai.
Ninh Hòa nắng nóng, ra mồ hôi nhiều, nên có người thấy nốt ngứa hơn hoặc rõ hơn vào những ngày oi bức. Mồ hôi chỉ làm nốt khó chịu hơn, chứ không sinh ra bệnh.
U ống tuyến mồ hôi có tự hết, có lây, có nguy hiểm không
Hiếm khi tự hết. Phần lớn nốt còn đó nhiều năm và thêm dần theo tuổi. Đắp lá, bôi kem hay kiêng ăn không làm chúng teo đi. Nếu nốt không làm bạn bận tâm thì để yên cũng không sao, bệnh này không bắt buộc phải điều trị.
Không lây. Đây là phần da mọc thừa theo cơ địa, không do vi khuẩn hay virus, nên không truyền qua khăn mặt, gối nằm hay tiếp xúc. Nốt mới xuất hiện theo năm tháng là do cơ địa, không phải do nốt cũ lây sang.
Không nguy hiểm tới sức khỏe. Bệnh lành tính, không hại tới mắt hay thị lực, và theo diễn tiến thông thường không hóa ung thư. Cái phiền chính là thẩm mỹ: mắt trông lấm tấm, mặt già hơn tuổi, ngại chụp hình.
Chưa có cách phòng chắc chắn. Bệnh đi theo cơ địa nên không có kem, món ăn hay thói quen nào ngăn được nốt mọc. Điều bạn làm được là đừng tự nặn, tự đốt để khỏi chồng thêm sẹo và thâm, và cho bác sĩ xem sớm khi nốt nổi nhiều trong thời gian ngắn.
Nốt sần nhỏ quanh mắt là bệnh gì: phân biệt u ống tuyến mồ hôi với các nốt dễ nhầm
Nốt sần nhỏ màu da, không ngứa, mọc hai bên mí dưới từ nhiều năm thì hay gặp nhất là u ống tuyến mồ hôi. Nhưng quanh mắt còn nhiều loại nốt trông na ná, vài loại có lây và vài loại là dấu hiệu nên kiểm tra thêm sức khỏe. Bảng dưới giúp bạn định hướng, còn chẩn đoán vẫn cần bác sĩ soi kỹ.
| Bệnh | Trông thế nào, hay ở đâu | Có lây không | Điểm gợi ý |
|---|---|---|---|
| U ống tuyến mồ hôi | Sẩn chắc 1 đến 3 mm, màu da hoặc vàng nhạt, ở mí dưới hai bên | Không | Có nhiều năm, thêm dần. Nặn không ra gì |
| Hạt kê | Hạt trắng cứng như hạt tấm, rất nông, quanh mắt và gò má | Không | Bác sĩ khêu ra được một hạt sừng trắng |
| Mụn thịt dư (u mềm treo) | Cục thịt mềm có cuống, lủng lẳng, ở mí mắt, cổ, nách | Không | Mềm, có cuống, không phải sẩn chắc |
| U vàng mí mắt | Mảng phẳng mềm màu vàng cam, hay ở góc trong mắt, mí trên | Không | Liên quan mỡ máu, nên thử mỡ máu |
| Tăng sản tuyến bã | Sẩn vàng nhạt có lõm nhỏ ở giữa, ở trán và má người trung niên | Không | Vàng hơn, có lõm giữa, ít khi ở mí dưới |
| Dày sừng tiết bã (dày sừng da dầu) | Nốt nâu hoặc đen, mặt sần như dán lên da, ở gò má, thái dương | Không | Có màu rõ, hay gặp từ tuổi trung niên |
| Mụn cóc dạng sợi | Nhú nhỏ dài như sợi chỉ, ở mí mắt, cánh mũi, vùng râu | Có | Mặt sần, mọc thêm theo vết cạo, vết gãi |
| Mụn cóc phẳng | Sẩn dẹt mặt phẳng, màu da hoặc nâu nhạt, ở trán, thái dương, gò má | Có | Hay mọc thành hàng theo vết cạo, vết gãi |
| U mềm lây | Sẩn tròn bóng như giọt sáp, lõm ở giữa, hay gặp ở trẻ | Có | Ở bờ mi có thể làm mắt đỏ kéo dài |
Riêng u vàng mí mắt thì nên xét nghiệm mỡ máu và để bác sĩ đánh giá nguy cơ tim mạch, vì khoảng một nửa người bị có rối loạn mỡ máu đi kèm. U ống tuyến mồ hôi thì không liên quan tới mỡ máu.
Mụn cóc quanh mắt: khác ở đâu, vì sao phải trị riêng
Khác biệt lớn nhất là mụn cóc (còn gọi là mụn cơm) do virus HPV gây ra, nên có lây và tự lan, còn u ống tuyến mồ hôi thì không. Virus đi theo tay gãi, lưỡi dao cạo, khăn mặt, và theo cả những lần bạn dụi mắt sau khi chạm vào nốt. Mụn cóc ở mặt không phải sùi mào gà hay bệnh lây qua đường tình dục.
Quanh mắt hay gặp hai dạng: mụn cóc dạng sợi, nhú nhỏ dài như sợi chỉ mà nam giới hay bị vì cạo râu qua nốt, và mụn cóc phẳng, nốt dẹt hay mọc thành hàng theo vết cạo, vết gãi. Mụn cóc phẳng đã có bài riêng nói kỹ chuyện lây lan và cách trị.
Một người có thể có cả u ống tuyến mồ hôi lẫn mụn cóc quanh mắt cùng lúc, như trường hợp trong ảnh ở trên. Nhìn bằng mắt thường rất khó tách nốt nào là loại nào, nên cần bác sĩ khám trực tiếp. Tách đúng quan trọng vì mụn cóc cần trị riêng và cần giữ cho khỏi lan. Trong lúc chờ khám, dùng khăn và dao cạo riêng, không cạo qua nốt, rửa tay sau khi chạm vào nốt.
Mụn cóc hay u mềm lây nằm ngay bờ mi có thể làm mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt kéo dài. Gặp cảnh này nên đi khám da liễu, và khám thêm chuyên khoa mắt nếu bác sĩ thấy cần. Không tự chấm thuốc trị mụn cóc, không tự cắt hay buộc chỉ sát mắt. Khi trị nốt gần mắt, bác sĩ phải che chắn mắt cẩn thận.
Bác sĩ chẩn đoán thế nào, khi nào cần sinh thiết
Thường thì chỉ cần nhìn và soi da là bác sĩ nhận ra, tức xem từng nốt qua một kính phóng đại có đèn, kết hợp với chuyện nốt có từ bao lâu và mọc ở đâu. Sinh thiết, tức lấy một mẩu da nhỏ đi xét nghiệm, chỉ cần khi chưa chắc chắn hoặc khi có một nốt khác hẳn các nốt còn lại. Đó là nốt đứng một mình, to nhanh, bóng như ngọc trai, loét, chảy máu, làm rụng lông mi hay có mạch máu nhỏ chạy trên mặt. Những dấu hiệu đó cần loại trừ ung thư da, hay gặp nhất ở mí dưới là ung thư tế bào đáy. Bác sĩ xem kỹ như vậy là để không bỏ sót, không có nghĩa là nốt của bạn nguy hiểm.
Cách trị u ống tuyến mồ hôi (mụn thịt quanh mắt) và kỳ vọng thật
U ống tuyến mồ hôi lành tính nên không bắt buộc phải trị. Người ta trị vì thẩm mỹ, hoặc vì nốt ngứa. Cách có tác dụng rõ nhất là phá bỏ từng nốt bằng laser CO2 hoặc đốt điện, do bác sĩ làm và thường theo nhiều buổi. Thuốc bôi và thuốc uống hầu như không làm nốt xẹp. Nếu nốt hóa ra là loại khác thì cách làm cũng khác: hạt kê được bác sĩ khêu ra, mụn thịt dư được cắt ở chân, còn mụn cóc trị theo cách riêng để khỏi lan.
Cũng cần nói thật: cùng một cách làm, có người nốt xẹp gần hết, có người chỉ bớt một phần, và bác sĩ không đoán trước chắc chắn được bạn thuộc nhóm nào. Chọn cách nào là quyết định chung giữa bạn và bác sĩ, dựa trên số nốt, độ sâu, màu da và công việc của bạn.
| Cách | Hợp khi | Cảm giác, thời gian | Nên biết trước trên da người Việt |
|---|---|---|---|
| Theo dõi, chưa làm gì | Nốt ít, không làm bạn bận tâm | Không đau, không tốn kém | Không hại gì cho sức khỏe. Nốt thường nhiều dần theo năm |
| Laser CO2 (bắn từng nốt hoặc dạng vi điểm) | Nhiều nốt ở mí dưới, gò má | Ủ tê trước, nóng rát lúc bắn. Thường 1 đến 3 buổi, cách nhau 4 đến 8 tuần | Thâm sau viêm khá hay gặp. Làm quá sâu dễ sẹo lõm, mất màu |
| Đốt điện (đốt bề mặt hoặc dùng kim nhỏ đốt bên trong nốt) | Ít nốt, nốt rời rạc | Gây tê trước. Có thể cần vài buổi, thường cách nhau 4 đến 8 tuần, chờ da hết hồng mới làm tiếp | Giống laser: đỏ, thâm, sẹo nếu quá tay |
| Cắt bỏ | Một vài nốt to | Gây tê tại chỗ, khâu vài mũi nhỏ | Đổi nốt lấy một vết sẹo mảnh. Không hợp khi nhiều nốt |
| Áp lạnh nitơ lỏng | Hiếm khi được chọn cho vùng này | Buốt rát, có thể phồng nước | Dễ để đốm trắng mất màu trên da sẫm, có khi không hồi lại |
| Chấm hóa chất bóc da (do bác sĩ làm) | Ca chọn lọc | Nhiều buổi | Khó kiểm soát độ sâu ở mí mắt, nguy cơ sẹo và thâm cao |
| Thuốc bôi, thuốc uống | Nốt ngứa, hoặc dạng mọc rải rác | Theo hẹn của bác sĩ | Hầu như không làm xẹp nốt, chỉ vài ca dạng mọc rải rác thấy nốt dẹt bớt. Chủ yếu giúp đỡ ngứa |
Khi bắn laser hay đốt điện sát mí, bác sĩ che mắt bạn bằng dụng cụ bảo vệ và làm từng nốt một. Không phải cách nào trong bảng cũng làm được ở tuyến phòng khám. Sau khi khám, bác sĩ sẽ cho biết cách nào làm được tại đây và cách nào cần gửi lên tuyến chuyên sâu.
Vì sao trị rồi vẫn có thể mọc lại
Mọc lại là chuyện hay gặp, và bạn nên biết trước khi làm. Gốc u nằm trong lớp bì, dưới lớp da ngoài cùng, trong khi da mí dưới lại mỏng. Làm nông để giữ an toàn thì dễ sót phần dưới, vài tháng hay vài năm sau nốt nhú lên lại. Làm sâu để lấy hết thì dễ để sẹo lõm, mất màu. Hiếm hơn, làm quá tay trên cả một vùng rộng sát mí có thể kéo mí dưới trễ xuống.
Vì vậy bác sĩ thường chọn đứng ở giữa: chấp nhận vài buổi nhẹ tay thay vì một buổi thật mạnh. Ngoài ra cơ địa sinh ra nốt vẫn còn, nên nốt mới có thể mọc ở chỗ trước đó chưa có. Mọc lại không nguy hiểm gì cho sức khỏe, không phải do bệnh nặng lên, và có thể xử lý lại.
Da quanh mắt mỏng, da người Việt dễ thâm: kết quả trông đợi tới đâu
Trên da người Việt, thâm sau viêm là tác dụng phụ hay gặp nhất sau đốt hay laser, thường kéo dài vài tuần đến vài tháng, có người lâu hơn. Vì vậy với người nhiều nốt, bác sĩ có thể làm thử vài nốt trước để xem da bạn phản ứng thế nào, rồi mới làm cả vùng. Mốc thời gian thường gặp sau một buổi:
- Mục tiêu là làm nốt ít đi, nhỏ đi và bớt rõ, không phải xóa sạch vĩnh viễn. Phần đông người bệnh cải thiện ở mức vừa phải sau một đợt, chỉ một phần nhỏ gần như sạch hẳn.
- Thường cần 1 đến 3 buổi, có người nhiều hơn. Tính cả thời gian chờ hết đỏ, hết thâm thì cả quá trình hay mất vài tháng.
- Nốt mới có thể mọc lại sau vài năm. Khi đó làm lại được, và không có nghĩa là lần trước làm hỏng.
- Nơi nào hứa sạch sau một lần, không sẹo, không bao giờ mọc lại thì bạn nên cẩn thận. Lời hứa đó không khớp với bản chất của bệnh.
Trị mụn thịt quanh mắt tại nhà: những cách nên bỏ
Ai có nốt trên mặt cũng muốn nó biến đi cho nhanh, và những cách dưới đây đều có một logic nghe rất hợp lý: nốt cứng thì chắc phải có nhân, có nhân thì khều ra được, khều không ra thì chấm thuốc cho teo. Vấn đề là logic đó không đúng với một khối nằm dưới lớp da mỏng nhất trên mặt, ngay sát con mắt.
| Hay nghe | Thực tế |
|---|---|
| Nặn, lấy kim lể, khều cho ra nhân | Không có nhân để lấy. Chỉ để lại vết trầy, nhiễm trùng, sẹo và thâm. Nếu nốt là mụn cóc thì còn làm virus lan ra |
| Chấm tỏi, chanh, vôi, giấm táo, nhựa cây cho nốt khô đi | Không thấm tới gốc u. Tỏi và vôi gây bỏng hóa chất, chanh gặp nắng để lại vệt thâm, dính vào mắt thì rất nguy hiểm |
| Bút, thuốc “tẩy mụn thịt”, thuốc tẩy nốt ruồi, thuốc chấm mụn cóc mua trên mạng | Axit hoặc chất ăn mòn không rõ nồng độ. Dễ bỏng, loét, sẹo lõm, có thể chảy vào mắt. Ở các nước quản lý thuốc chặt chẽ, chưa có loại thuốc tự tẩy nốt ruồi, mụn thịt tại nhà nào được cấp phép, còn thuốc trị mụn cóc bán không cần toa đều ghi rõ không dùng trên mặt và quanh mắt |
| Kem mắt, serum axit quảng cáo “làm tan mụn thịt” | Không làm xẹp nốt. Mí mắt là vùng da mỏng nhất trên mặt nên dễ rát đỏ, thậm chí dị ứng mỹ phẩm, trong khi nốt vẫn nằm yên bên dưới |
| Kem trộn, thuốc có corticoid cho nốt lặn | Không làm nốt xẹp. Bôi lâu quanh mắt làm da mỏng, giãn mạch, dẫn tới da nhiễm corticoid và có thể ảnh hưởng tới mắt |
| Đốt “tẩy mụn thịt”, bút plasma ở spa, tiệm không có bác sĩ | Không kiểm soát được độ sâu, không che mắt, dễ sẹo, thâm, mất màu. Nốt vẫn mọc lại, lại dễ bỏ sót mụn cóc hay một nốt cần xét nghiệm |
| Đắp lá tía tô, trà xanh, mật ong, vỏ chuối, xông hơi mặt | Ít hại hơn các cách trên nhưng cũng không làm xẹp nốt, vì không thứ gì thấm tới lớp bì. Đắp sát mí dễ làm cộm, đỏ mắt, còn xông hơi quá nóng có thể làm bỏng vùng da mỏng quanh mắt |
Hóa chất, vôi hay thuốc tẩy dính vào mắt là chuyện cấp cứu. Tháo kính áp tròng nếu có, không dụi mắt, không nhỏ thêm thuốc gì. Nhờ người banh mí mắt ra và xối nước sạch liên tục vào mắt ít nhất 15 đến 20 phút, với vôi thì càng phải xối lâu vì hạt vôi có thể còn đọng trong mí. Trong lúc xối, nhờ người khác gọi 115 hoặc đưa thẳng tới cơ sở cấp cứu mắt, đừng chờ xem có đỡ không. Nếu chỉ bỏng ở da, phủi hoặc lau nhẹ phần thuốc, vôi còn dính rồi xả dưới vòi nước mát chảy liên tục ít nhất 15 đến 20 phút, không bôi thêm gì lên chỗ bỏng. Chỗ tự chấm hay tự đốt trắng bệch, đen lại, loét, sưng đỏ lan rộng, hoặc bạn thấy đau mắt, nhìn mờ thì đi khám ngay trong ngày.
Chăm sóc sau đốt hoặc laser quanh mắt
Vết đốt quanh mắt có để thâm hay không phụ thuộc nhiều vào mấy tuần sau đó, lúc bạn tự chăm ở nhà.
Rửa nhẹ và bôi theo dặn dò của bác sĩ. Không cạy mày, không chà xát, vì bóc mày sớm dễ để sẹo lõm và thâm.
Chờ khoảng một tuần, tới khi mày bong hết mới trang điểm lại. Sưng mí nhẹ vài ngày đầu là thường gặp.
Nón rộng vành và kính mát ngay từ ngày đầu, thêm kem chống nắng khi da đã lành. Không tự bôi kem trị thâm khi chưa hỏi bác sĩ.
Đau mắt, nhìn mờ, chảy dịch đục, sưng đỏ tăng dần hay sốt. Vết đốt quá 2 tuần chưa lành cũng cần khám lại.
Nắng Ninh Hòa chiếu thẳng vào gò má và vùng dưới mắt mỗi lần bạn ra đường, nên chống nắng kỹ trong vài tháng đầu là việc giữ cho vết đốt khỏi ngả nâu. Kính mát to bản che được cả mí dưới thì tốt hơn kính gọng nhỏ. Nếu bạn đi biển, làm muối hay làm đồng cả ngày, hãy hẹn làm vào lúc nghỉ được vài hôm, và giữ vết khô, tránh bụi, nước mặn trong mấy ngày đầu.
Không cần kiêng món ăn nào, chỉ nên bớt rượu bia, thuốc lá vài ngày cho vết mau lành.
Khi nào nên đi khám
- Trước khi định đi đốt, bắn laser hay “tẩy mụn thịt” ở bất kỳ đâu, để biết đúng nốt đó là gì
- Có một nốt khác hẳn các nốt còn lại: đứng một mình, to nhanh, bóng như ngọc trai, loét, chảy máu, làm rụng lông mi
- Mảng vàng mềm ở góc trong mắt hoặc ở mí trên
- Nốt ở bờ mi kèm mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt kéo dài
- Nốt mọc thêm nhanh, lan theo vết gãi, vết cạo râu
- Nhiều sẩn nhỏ nổi cùng lúc ở cổ, ngực, bụng, hoặc mới nổi nhiều khi đã lớn tuổi
- Đã tự chấm, tự đốt, tự nặn rồi bị bỏng, loét hay thâm
Tại Happy Life, bác sĩ chuyên khoa da liễu soi kỹ từng nốt dưới đèn để tách nốt nào là u ống tuyến mồ hôi, nốt nào là mụn cóc hay hạt kê, rồi mới bàn cách xử lý. Mụn cóc nằm trong nhóm bệnh phòng khám khám và điều trị thường ngày. Với u ống tuyến mồ hôi, bác sĩ cho biết cách nào hợp với bạn, cách nào làm được tại đây và cách nào cần gửi lên tuyến chuyên sâu.
Phí khám và tư vấn là 50.000đ. Chi phí điều trị tùy số nốt và cách làm, bác sĩ báo rõ sau buổi khám, trước khi bạn quyết định. Bạn có thể xem trước bảng giá các dịch vụ của phòng khám, và hoàn toàn có thể ra về với một chẩn đoán rõ ràng mà chưa làm gì thêm.
Chuẩn bị trước khi đi khám
- Ảnh cũ cho thấy nốt có từ khi nào
- Kem, thuốc đã tự bôi quanh mắt
- Kết quả đường huyết, mỡ máu nếu có
- Người thân có ai bị giống vậy
Câu hỏi thường gặp về u ống tuyến mồ hôi (mụn thịt quanh mắt)
Mụn thịt ở mắt có tự hết không?
Hầu như không, nếu đó là u ống tuyến mồ hôi. Nốt thường còn đó nhiều năm và nhiều dần theo tuổi, rất hiếm khi tự lặn. Hạt kê thì đôi khi tự hết, còn mụn cóc có thể tự lui sau vài tháng đến vài năm. Ở trẻ nhỏ, sẩn tròn bóng có lõm ở giữa thường là u mềm lây, loại này có lây nhưng cũng hay tự lặn, vẫn nên cho trẻ đi khám để biết đúng loại. Nếu nốt không làm bạn bận tâm, để yên cũng không hại gì cho sức khỏe.
U ống tuyến mồ hôi có lây không, có di truyền không?
Không lây, nhưng có thể có yếu tố gia đình. Bệnh là phần ống mồ hôi mọc thừa theo cơ địa, không do vi khuẩn hay virus, nên dùng chung khăn, ngủ chung hay ôm con đều không sao. Có gia đình nhiều người cùng bị, gợi ý yếu tố di truyền, nhưng cha mẹ bị không có nghĩa là con chắc chắn sẽ bị. Nếu nốt quanh mắt lan theo vết gãi, vết cạo thì cần nghĩ tới mụn cóc, loại có lây.
U ống tuyến mồ hôi có nguy hiểm, có thành ung thư không?
Không nguy hiểm, và theo diễn tiến thông thường không thành ung thư. Chữ “u” ở đây chỉ có nghĩa là mô mọc thừa, và việc nốt lành này chuyển thành ác tính là cực kỳ hiếm. Bệnh cũng không hại tới mắt hay thị lực. Chỉ khi có một nốt khác hẳn, to nhanh, loét, chảy máu hay làm rụng lông mi thì mới cần bác sĩ xem kỹ để loại trừ bệnh khác.
Mụn thịt quanh mắt bôi gì cho hết?
Không có kem hay thuốc bôi nào làm xẹp được u ống tuyến mồ hôi, vì nốt nằm trong lớp bì mà thuốc bôi không thấm tới. Kem mắt, serum axit hay thuốc tẩy mua trên mạng còn dễ làm rát, bỏng vùng da mỏng quanh mắt. Thuốc bôi theo chỉ định của bác sĩ đôi khi chỉ giúp đỡ ngứa. Muốn nốt bớt rõ thì cách có tác dụng là thủ thuật do bác sĩ làm, như laser CO2 hay đốt điện.
Đốt mụn thịt quanh mắt có để sẹo, để thâm, có mọc lại không?
Có thể để thâm và có thể mọc lại, còn sẹo thì ít gặp nếu làm đúng độ sâu. Da quanh mắt của người Việt thường hồng lên rồi ngả nâu sau khi đốt, và vệt nâu này mất vài tuần đến vài tháng mới nhạt, nhanh hơn nếu bạn che nắng kỹ. Gốc u nằm trong lớp bì nên làm nông thì dễ sót và nốt nhú lại, còn làm quá sâu thì dễ sẹo lõm, mất màu. Nốt mọc lại sau vài năm là chuyện hay gặp và có thể xử lý lại.
Laser CO2, đốt mụn thịt quanh mắt mấy lần thì hết, bao lâu thì lành?
Thường cần 1 đến 3 buổi, cách nhau 4 đến 8 tuần, và mục tiêu là nốt bớt rõ chứ không phải sạch hẳn. Sau mỗi buổi, mí dưới có thể sưng nhẹ 1 đến 3 ngày, mày bong sau khoảng 5 đến 10 ngày, rồi da non còn hồng vài tuần. Phần lớn vẫn đi làm được, chỉ cần đeo kính mát, đội nón và giữ vết khô sạch. Thâm nếu có thì cần vài tuần đến vài tháng mới nhạt.
Đốt mụn thịt kiêng gì, kiêng ăn gì?
Không cần kiêng món ăn nào, kể cả hải sản, thịt gà, rau muống hay đồ nếp, trừ khi bạn vốn dị ứng với món đó. Không có thức ăn nào làm nốt to lên hay làm vết đốt để sẹo. Thứ thật sự cần kiêng là nắng lên chỗ vừa đốt, thói quen cạy mày và dụi mắt. Nên bớt rượu bia, thuốc lá vài ngày vì chúng làm vết thương lâu lành hơn.
Mụn cóc (mụn cơm) quanh mắt có lây không, trị thế nào?
Có, mụn cóc do virus HPV nên lây qua tiếp xúc da, khăn mặt, dao cạo, và tự lan sang chỗ khác khi bạn gãi, cạo hay dụi mắt. Mụn cóc ở mặt không phải sùi mào gà hay bệnh lây qua đường tình dục. Gần mắt, mụn cóc dạng sợi thường được bác sĩ cắt bỏ hoặc đốt điện, còn mụn cóc phẳng thì bác sĩ chọn cách nhẹ tay, làm nông và chia buổi. Làm gì sát mắt cũng phải che chắn mắt cẩn thận, và đừng bao giờ tự chấm thuốc trị mụn cóc ở vùng này. Trong lúc chờ khám, dùng khăn và dao cạo riêng, không cạo qua nốt.
Khám mụn thịt quanh mắt ở Ninh Hòa ở đâu?
Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Happy Life ở 12 Nguyễn Huệ, phường Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, mở cửa từ 9h đến 19h tất cả các ngày, phí khám và tư vấn 50.000đ. Gọi 0922.756.768 để hỏi trước cho khỏi phải chờ. Bác sĩ sẽ soi kỹ để biết từng nốt là u ống tuyến mồ hôi, hạt kê hay mụn cóc rồi mới bàn cách xử lý và báo chi phí. Nên mang theo ảnh cũ cho thấy nốt có từ khi nào, các loại kem đã tự bôi, và kết quả đường huyết, mỡ máu nếu có.
“Mụn thịt quanh mắt” là tên gọi chung, và loại nốt chắc hay gặp ở mí dưới là u ống tuyến mồ hôi: lành tính, không lây, hiếm khi tự hết, kem bôi không làm xẹp. Đừng tự nặn, tự chấm hóa chất hay đi “tẩy mụn thịt” ở nơi không có bác sĩ, vì vùng da này mỏng và nằm sát mắt. Khi muốn trị, hãy chấp nhận làm vài buổi nhẹ tay, chống nắng kỹ và biết trước nốt có thể mọc lại. Nốt quanh mắt mà lan nhanh hay có một nốt khác thường thì nên cho bác sĩ xem sớm, vì đó có thể là mụn cóc hay một bệnh cần xét nghiệm.