Trang chủ › Kiến thức về da › Mề đay ở trẻ em

Dị ứng da

Nổi mề đay (mày đay) ở trẻ em: siêu vi hay dị ứng, chăm con đúng cách và khi nào gọi 115

Con đang sốt, đang uống thuốc hay vừa ăn một món mới thì bỗng nổi từng mảng ngứa, lặn chỗ này nổi chỗ khác, tối về gãi nhiều hơn. Ba mẹ thường lo con dị ứng đồ biển, dị ứng thuốc, nhưng nổi mề đay ở trẻ em hay gặp nhất là do nhiễm siêu vi và thường tự lui sau vài ngày đến khoảng 2 tuần. Điều ba mẹ thật sự cần là biết nhìn vào lúc con nổi để đoán thủ phạm, biết chăm con tại nhà và nhận ra sớm vài dấu hiệu phải gọi 115.

Nội dung chuyên môn: BS CK Da liễu Lâm Thị Mỹ Linh Cập nhật 26 tháng 9 năm 2026 Đọc khoảng 23 phút

Bạn đang ở tình huống nào?

Mề đay ở trẻ em là gì, vì sao gọi “dị ứng” mà nhiều khi không phải

Mề đay, sách y khoa gọi là mày đay, nhiều nơi gọi là nổi phong, là những mảng gồ ngứa nổi rồi lặn nhanh trên da. Mỗi mảng thường lặn trong vòng 24 giờ, và cả đợt dưới 6 tuần thì gọi là mề đay cấp, dạng hay gặp nhất ở trẻ. Quy tắc 24 giờ để tự nhận biết, mề đay do lạnh và cách dùng thuốc ở người lớn đã có trong bài mày đay (mề đay).

Dưới da có những túi nhỏ chứa chất gây ngứa tên là histamin. Túi xả ra thì da gồ lên như vết muỗi đốt phóng to, chất này hết tác dụng thì mảng lặn mà không để dấu. Có hai kiểu làm túi xả, và ba mẹ nên phân biệt:

  • Chuông báo cháy quá nhạy. Con nhiễm siêu vi, cả cơ thể đang báo động để đánh virus, các túi bị kích hoạt theo dù con không dị ứng món gì. Đây là kiểu hay gặp nhất ở trẻ.
  • Ghi nhớ nhầm kẻ thù. Hệ miễn dịch từng nhận nhầm một món ăn, một thuốc hay nọc ong là kẻ xấu. Lần sau gặp lại, túi xả rất nhanh, trong vài phút đến khoảng 2 giờ. Đây mới là dị ứng thật.

Vì vậy nhiều đợt bị gọi quen miệng là “mày đay dị ứng” ở trẻ thật ra không do dị ứng với thứ gì cụ thể. Ba mẹ không cần lục tung bếp tìm món có lỗi, hay tự trách mình đã cho con ăn bậy.

Dấu hiệu nổi mề đay ở trẻ, kể cả trẻ chưa biết nói

Trẻ lớn sẽ kêu ngứa. Trẻ nhỏ thì không, ba mẹ phải nhìn vào hành vi: con quấy, dụi người vào gối, vào vai mẹ, gãi liên tục, bứt rứt, khó ngủ. Nhũ nhi chưa biết gãi, nhiều khi chỉ quấy khóc. Ngứa thường nặng hơn về chiều tối và ban đêm.

Trẻ có thể nổi mẩn ngứa khắp người hoặc chỉ vài vùng, hay thấy ở lưng, bụng, đùi, mông, vùng quấn tã, và thành vệt dọc lằn quần, dây thun. Một số trẻ sưng mí mắt, môi, mu bàn tay, mu bàn chân. Sưng mí mắt, môi đơn thuần mà con vẫn chơi, thở và nuốt bình thường thì thường không nguy hiểm. Nhưng sưng lưỡi, hoặc sưng môi kèm chảy dãi, khó nuốt, khàn tiếng, là dấu hiệu ở mục phản vệ và phải gọi 115. Sưng ngay sau khi ăn món mới hay bị ong đốt thì ở cạnh con, theo dõi sát vài giờ và đưa đi khám.

Mề đay dạng vòng ở trẻ nhỏ

Trẻ từ khoảng 4 tháng đến 4 tuổi hay nổi một kiểu riêng: mảng hình vòng hoặc vòng cung nối nhau, giữa sẫm tím như vết bầm, thường kèm sưng mu bàn tay, bàn chân, có khi sốt nhẹ. Kiểu này hay theo sau một đợt siêu vi hoặc lúc đang uống kháng sinh, nhìn đáng sợ nhưng thường tự hết trong 1 đến 2 tuần. Điểm để tách nó khỏi hồng ban đa dạng, một bệnh cần khám kỹ hơn, là mỗi mảng mề đay vẫn lặn trong vòng 24 giờ.

Trên da người Việt, mề đay không phải lúc nào cũng đỏ

Ảnh trên mạng phần lớn chụp da trắng, mảng đỏ rực. Trên da ngăm, mảng có thể chỉ hồng nhạt, hơi tím hoặc gần cùng màu da. Hãy lướt ngón tay qua: thấy hơi gồ, căng là một dấu. Theo dõi thêm vài giờ, thấy mảng dời chỗ là dấu thứ hai. Bản thân mảng mề đay không để thâm, nhưng vết gãi trên da ngăm thì dễ để thâm, có khi vài tháng mới mờ. Mẹo này chỉ để định hướng, không thay được chẩn đoán của bác sĩ.

Lưng trên có một đám chấm đỏ lấm tấm trên nền hồng, vài chấm đỏ gần bả vai và vài vết gãi mảnh phía dưới
Ảnh chụp tại phòng khám Happy Life, dùng để minh họa lúc mề đay đã lặn gần hết: chỉ còn vùng hồng đỏ lấm tấm, vài chấm đỏ và vết gãi mảnh.
Tới lúc khám, mẩn thường đã nhạt

Mề đay nổi rồi lặn trong vài giờ, nên nhiều bé tới phòng khám thì da gần như sạch, bác sĩ chỉ còn nghe kể lại. Lúc con đang nổi rõ, hãy chụp ngay dưới ánh sáng tự nhiên: một ảnh gần chỗ nặng nhất và một ảnh xa thấy cả vùng.

Vùng da đùi có vài mảng hồng nhạt, bờ mờ, nằm rải rác
Ảnh chụp tại phòng khám Happy Life, dùng để minh họa mề đay ở đùi lúc mẩn đã nhạt bớt: chỉ còn vài mảng hồng nhạt, bờ mờ.

Vì sao trẻ hay nổi mề đay: siêu vi đứng đầu, rồi mới tới thức ăn và thuốc

Trẻ bị nổi mề đay hay gặp nhất là do nhiễm siêu vi, như cảm, sổ mũi, viêm họng, sốt siêu vi, tiêu chảy. Thức ăn, thuốc và côn trùng đứng sau, ít hơn nhiều so với điều ba mẹ nghĩ.

Nhiễm siêu vi Hay gặp nhất. Mẩn nổi khi con đang sốt, ho, sổ mũi, tiêu chảy hoặc vài ngày sau đó.
Thức ăn Ở trẻ hay là sữa bò, trứng, đậu phộng, cá, tôm cua, lúa mì, đậu nành. Thường lộ ra khi ăn món mới.
Thuốc Hay bị nghi nhất là kháng sinh và thuốc hạ sốt giảm đau nhóm kháng viêm không steroid.
Côn trùng đốt Ong, kiến lửa đốt gây nổi ngay. Muỗi, bọ chét, rệp cắn thường ra sẩn ngứa nằm lâu, là bệnh khác.
Nóng, lạnh, cọ xát Nổi khi chạy chơi đổ mồ hôi, sau dầm mưa, tắm nước lạnh, hay thành vệt dọc lằn quần.
Không rõ nguyên nhân Gặp ở nhiều trẻ. Không tìm ra không có nghĩa là ba mẹ đã bỏ sót điều gì.

Trẻ lớn ở Ninh Hòa chạy chơi giữa trưa nắng, mồ hôi ướt lưng rồi nổi những nốt nhỏ gồ lên có quầng đỏ quanh, rất ngứa, lặn hẳn trong khoảng một giờ sau khi con mát người. Đó thường là mề đay do nóng và mồ hôi, hay bị tưởng là rôm. Còn cứ dầm mưa, tắm nước lạnh là nổi thì có thể con bị mề đay do lạnh. Trẻ như vậy không được xuống nước một mình.

Trẻ có sẵn cơ địa dị ứng, tức từng bị viêm da cơ địa, hen hay viêm mũi dị ứng, dễ nổi mề đay hơn. Nhà có người bị hen hay mề đay kéo dài cũng vậy.

Ba mẹ lần ra thủ phạm theo thời gian

Câu hỏi đáng giá nhất không phải con đã ăn gì, mà là con nổi vào lúc nào.

Con nổi lúc nàoNghĩ tớiBa mẹ nên làm
Vài phút đến khoảng 2 giờ sau khi ăn một món, dù mới một lần, có thể sưng môi, nônDị ứng thức ănNgưng món đó, không cho ăn lại để thử, chụp ảnh, ghi giờ, đưa con đi khám. Khó thở, nôn nhiều thì gọi 115
Trong khoảng 1 giờ sau một liều thuốc, có khi vài giờ, hoặc sau vài ngày uốngPhản ứng với thuốcGiữ vỏ thuốc, gọi bác sĩ đã kê trước liều kế tiếp, không tự cho uống lại
Đang sốt, sổ mũi, ho, tiêu chảy, hoặc vài ngày sau khi ốm, đổi món vẫn nổiSiêu viKhông cần kiêng ăn. Chăm tại nhà, theo dõi sốt và bệnh gốc
Nốt thành chùm ở tay, chân, mặt, mỗi nốt nằm yên nhiều ngàyCôn trùng cắnNgủ mùng, giặt phơi chăn chiếu, trị bọ chét cho chó mèo
Sau dầm mưa, tắm lạnh, chạy chơi đổ mồ hôi, hoặc thành vệt dọc lằn quầnYếu tố vật lýGhi lại hoàn cảnh, tránh tác nhân đó, đi khám nếu lặp lại

Hai tình huống hay làm ba mẹ kết luận nhầm. Mẩn đỏ chỉ quanh miệng ngay lúc ăn cà chua, cam, dâu nhiều khi chỉ là kích ứng tại chỗ, chưa chắc là dị ứng, trừ khi lan khắp người, kèm nôn hay khó thở. Còn nếu cả nhà cùng đỏ bừng, ngứa, nhức đầu sau một bữa cá ngừ, cá thu thì nghĩ tới cá đã ôi. Cá để lâu ngoài trời không ướp đá sinh ra chất histamin, nên đó là ngộ độc chứ không phải con dị ứng cá.

Trẻ uống kháng sinh bị nổi mẩn, nổi mề đay: tại thuốc hay tại siêu vi

Đây là tình huống rất hay gặp. Con sốt, ho, được cho kháng sinh, vài ngày sau, có khi tới ngày thứ 10, thì nổi mẩn khắp người. Siêu vi đang gây bệnh có thể tự gây mẩn đúng lúc đó, và thuốc cũng có thể. Nhiều bé bị ghi “dị ứng kháng sinh” nhóm penicillin chỉ sau một lần phát ban nhẹ. Khi được bác sĩ cho uống thử lại tại cơ sở y tế có theo dõi, hơn 9 trên 10 bé uống bình thường. Nghĩa là nổi mẩn lúc đang uống kháng sinh chưa chắc là dị ứng thuốc, nhưng cũng chưa chắc là không.

Hãy báo ngay bác sĩ đã kê để bác sĩ quyết định ngưng hay đổi thuốc, giữ lại vỏ thuốc, ghi tên thuốc, giờ uống liều đầu, giờ nổi và chụp ảnh mẩn. Không tự cho uống lại loại thuốc nghi ngờ. Ngược lại, cũng đừng tự dán nhãn “con dị ứng kháng sinh” suốt đời. Gắn oan thì nhiều năm sau con phải tránh cả một nhóm thuốc và dùng thuốc thay thế kém hơn. Việc xác định hay gỡ nhãn dị ứng thuốc do bác sĩ làm, có khi phải ở cơ sở chuyên sâu.

Nếu mảng mề đay giữa tím đi kèm sưng đau khớp gối, cổ chân, bàn tay và sốt, hãy cho con đi khám sớm. Kiểu phản ứng này hay xuất hiện khoảng 1 đến 3 tuần sau khi bắt đầu một kháng sinh. Thuốc hạ sốt giảm đau nhóm kháng viêm không steroid có thể làm mề đay nổi nhiều hơn ở một số trẻ, nên con đang nổi mà cần hạ sốt thì hỏi bác sĩ nên dùng loại nào.

Nhật ký 1 đến 2 tuần là đủ

Không cần sổ sách cầu kỳ, ghi vào điện thoại cũng được: giờ nổi, giờ lặn, món ăn và thuốc trong 2 giờ trước đó, có sốt hay đang ốm không, có dầm mưa, chạy nắng không. Sau 1 đến 2 tuần, ba mẹ thường đã thấy con hay nổi sau cái gì. Không thấy quy luật nào cũng là thông tin có ích cho bác sĩ. Ba mẹ phải đi biển, làm ca sớm thì nhờ ông bà chụp ảnh và nhắn lại giờ nổi.

Trẻ bị nổi mề đay có nguy hiểm không: dấu hiệu phản vệ phải gọi 115

Phần lớn mề đay ở trẻ khó chịu nhưng không nguy hiểm. Nó chỉ thành chuyện cấp cứu khi đi kèm phản vệ, tức phản ứng dị ứng nặng có thể làm con khó thở, tụt huyết áp chỉ sau vài phút. Trẻ nhỏ không nói được mình khó thở, nên ba mẹ phải nhìn dấu hiệu. Có mẩn hoặc sưng kèm bất kỳ điều nào dưới đây, gọi 115 hoặc tới bệnh viện gần nhất, không chở tới phòng khám da, không ngồi chờ thuốc ngấm:

  • Ho liên tục, ho dồn, khàn tiếng hoặc khóc khàn
  • Thở rít, khò khè, thở nhanh, lõm ngực khi hít vào
  • Sưng lưỡi, hoặc sưng môi kèm chảy nước dãi, khó nuốt
  • Nôn nhiều lần, đau bụng quặn, nhũ nhi co chân khóc thét
  • Quấy khóc bất thường, dỗ thế nào cũng không nín
  • Lừ đừ, mềm oặt, bú kém, da tái hoặc môi tím, vã mồ hôi lạnh

Ở nhũ nhi, nôn nhiều có khi là dấu hiệu duy nhất, và không nổi mẩn cũng không loại trừ được phản vệ. Càng phải nghĩ tới phản vệ khi chuyện xảy ra trong vài phút đến 2 giờ sau khi con ăn món mới, uống hay tiêm thuốc, hoặc bị ong đốt. Bị ong vò vẽ đốt nhiều nốt thì đi viện kể cả khi không nổi mẩn. Sốt kèm chấm đỏ tím không mất màu khi ấn, lan nhanh, cũng là cấp cứu, và đó không phải mề đay. Trẻ dưới 3 tháng tuổi mà sốt thì đi viện, có nổi mẩn hay không.

Chăm con trong lúc chờ xe cấp cứu

Đặt con nằm. Nhũ nhi thì bế nằm ngang trên tay, không bế dựng đứng. Trẻ lớn thì không để con tự đứng dậy đi lại. Khó thở thì cho ngồi dựa, nôn thì cho nằm nghiêng. Không cho ăn uống. Con đã được kê sẵn thuốc tiêm cấp cứu thì dùng ngay theo hướng dẫn. Thuốc chống ngứa không chữa được phản vệ. Kể cả khi con đỡ nhanh, vẫn cần được theo dõi ở bệnh viện vì phản vệ có thể quay lại sau vài giờ.

Bệnh dễ nhầm với mề đay ở trẻ

Câu hỏi quan trọng nhất là từng nốt nằm bao lâu. Mảng mề đay dời chỗ trong vài giờ, ấn vào thì nhạt màu. Nốt nào nằm yên một chỗ nhiều ngày thì nhiều khả năng là bệnh khác.

BệnhTrông ra saoDiễn tiếnCần làm
Mề đay dạng vòngVòng tròn, vòng cung, giữa tím sẫm, sưng mu bàn tay chânMỗi mảng lặn dưới 24 giờ, hết sau 1 đến 2 tuầnKhám để phân biệt
Hồng ban đa dạngHình bia bắn, giữa có thể phồng rộp, hay ở tay chân, có khi loét miệngMỗi tổn thương nằm yên nhiều ngàyKhám sớm. Có mụn nước, loét miệng, mắt đỏ thì khám ngay
Sẩn ngứa do côn trùngSẩn chắc, có chấm giữa, thành chùm ở da hởMỗi sẩn nằm nhiều ngày, dễ trầy, để thâmChống muỗi, bọ chét, không nặn gãi
Ban do siêu viChấm, mảng phẳng đỏ lan tỏa, ít ngứa, kèm sốtNằm yên vài ngày rồi bayTheo dõi, khám nhi theo bệnh gốc
Sốt xuất huyếtChấm đỏ nhỏ không mất màu khi ấn, kèm sốt caoLúc hồi phục có ban rất ngứa, dễ tưởng dị ứngĐi viện ngay
Rôm sảyHạt li ti như đầu kim ở cổ, lưng, nếp gấp, không gồ thành mảngDịu trong 1 đến 2 ngày khi được làm mátMặc thoáng, tắm mát
Viêm da cơ địaDa khô, ráp, dày ở má hoặc nếp khuỷu, khoeoKéo dài nhiều tuần, lúc nặng lúc nhẹDưỡng ẩm hằng ngày, đi khám

Vài bệnh khác cũng có ban giống mề đay. Tay chân miệng có mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông kèm loét miệng, và trẻ giật mình, lừ đừ, sốt cao thì phải đi viện. Sốt từ 5 ngày trở lên kèm ban, mắt đỏ, môi đỏ nứt, bàn tay chân sưng đỏ thì cần nghĩ tới bệnh Kawasaki, bệnh có thể ảnh hưởng mạch vành tim, cũng phải đi viện.

Cách tách rôm sảy hay viêm nang lông ở trẻ, và cách chăm da khô ngứa từng đợt của viêm da cơ địa, đã có bài riêng. Mảng đỏ, mụn nước li ti đúng chỗ khăn ướt, kem chống muỗi hay khuy quần chạm vào, nổi chậm 1 đến 3 ngày rồi nằm nhiều ngày, thì thường là viêm da tiếp xúc dị ứng.

Mùa mưa ở Ninh Hòa có hai chuyện nên nhớ. Sốt xuất huyết gặp nhiều hơn, nên con sốt cao thì đưa đi khám để thử máu sớm, kể cả khi mẩn ấn vào vẫn mất màu, vì những ngày đầu da có thể chỉ đỏ bừng. Chưa loại trừ được sốt xuất huyết thì không tự cho con uống thuốc hạ sốt nhóm kháng viêm không steroid hay aspirin, hãy hỏi bác sĩ. Và trẻ ngủ dậy có vệt đỏ rát, mụn nước theo đường quệt thì thường là vết kiến ba khoang, không phải mề đay.

Con nổi mề đay phải làm sao: chăm tại nhà và dùng thuốc đúng

Đa số đợt mề đay cấp ở trẻ tự qua. Việc của ba mẹ là giữ con dễ chịu trong lúc chờ, và không làm gì khiến da nổi thêm.

Chườm mát, phòng thoáng

Đắp khăn mềm nhúng nước mát lên chỗ ngứa vài phút, đá lạnh thì bọc khăn, đừng áp thẳng lên da con. Trẻ hay nổi mỗi khi gặp lạnh, dầm mưa, tắm nước lạnh thì không chườm, chỉ để phòng thoáng và mặc đồ rộng.

Tắm như thường ngày

Tắm nhanh bằng nước ấm vừa rồi thấm khô bằng khăn mềm, đừng chà. Không cần kiêng tắm, kiêng gió.

Cắt móng, mặc cotton rộng

Nhũ nhi có thể đeo bao tay. Gãi trầy dễ nhiễm trùng và để thâm trên da ngăm.

Tạm ngưng thứ vừa nghi

Ngưng món ăn mới. Nghi do thuốc thì giữ vỏ và gọi bác sĩ đã kê trước liều kế tiếp.

Bé nổi mề đay uống thuốc gì: bác sĩ tính theo cân nặng

Thuốc nền tảng là nhóm kháng histamin thế hệ mới, ít gây buồn ngủ, dạng siro hoặc giọt. Bác sĩ chọn loại và tính liều theo tuổi, cân nặng. Uống đều mỗi ngày theo đơn thường giữ con dễ chịu hơn là đợi ngứa mới uống. Vài ngày đầu con vẫn có thể nổi mảng mới, không có nghĩa là thuốc vô dụng. Tự ngưng sớm thì mẩn dễ nổi lại, và ba mẹ lại tưởng bệnh tái. Với trẻ dưới 6 tháng, nhiều loại chưa được phép dùng nên càng phải để bác sĩ quyết định.

Cần cẩn thận nhất là nhóm kháng histamin đời cũ, loại gây buồn ngủ, có trong nhiều siro ho, siro cảm và siro chống dị ứng giá rẻ. Nhóm này không còn là lựa chọn đầu tiên cho trẻ. Có bé lơ mơ cả ngày trên lớp, có bé lại bứt rứt, kích động, và ở trẻ dưới 2 tuổi thuốc có thể gây ức chế hô hấp. Đừng cho con uống siro để con ngủ ngoan.

Corticoid chỉ dùng một đợt ngắn khi đợt cấp nặng, theo chỉ định bác sĩ, và ở trẻ càng hạn chế. Kem corticoid bôi không có tác dụng với mề đay.

Tắm lá, xoa dầu, thuốc gói: những cách chữa quen tay nên bỏ

Phần lớn những cách dưới đây đến từ tình thương của ông bà, ba mẹ, và đều có một logic nghe hợp lý. Vấn đề là da trẻ mỏng, thấm thuốc nhanh, còn mảng mề đay vốn tự lặn trong 24 giờ nên cách nào cũng dễ được quy công.

Hay làmThực tếThay bằng
Tắm lá khế, trầu không, kinh giới, tắm nước muốiKhông chữa được mề đay. Lá có thể gây kích ứng, lá bẩn gây nhiễm khuẩn, muối làm xót chỗ trầyTắm nước sạch, ấm vừa
Xoa dầu gió, dầu nóng, rượu gừng, cạo gióLong não, bạc hà, khuynh diệp thấm qua da trẻ nhỏ rất nhanh, đã có trẻ co giật. Chà xát làm nổi thêmChườm mát
Bẻ nửa viên thuốc người lớnLiều cho trẻ tính theo cân nặng, bẻ viên không chia được chính xácSiro, giọt theo đơn
Cho thêm siro ho, siro cảm cho mau khỏiNhiều siro có sẵn thuốc chống dị ứng đời cũ, dễ trùng thuốcHỏi bác sĩ trước khi thêm
Thuốc gói, “chích một mũi cho lặn”Thường có corticoid, lặn nhanh rồi nổi lạiKhám để dùng đúng thuốc
Uống nước sâm, thuốc mát ganMề đay không do “nóng gan”. Thuốc không rõ thành phần có thể trộn corticoidCho uống nước, ăn uống bình thường
Không tự cho trẻ uống, tiêm hay bôi corticoid

Corticoid làm mảng lặn rất nhanh nên hay bị pha vào thuốc gói, thuốc cam, thuốc nam, “thuốc mát gan” bán không rõ nguồn. Dùng lặp lại ở trẻ có thể che lấp nhiễm trùng, làm thủy đậu nặng hơn, làm chậm lớn, gây mặt tròn, béo bụng, và ngưng đột ngột có thể gây suy tuyến thượng thận. Kem trộn bôi lâu còn làm da trẻ mỏng, giãn mạch, giống những ca da nhiễm corticoid ở người lớn.

Trẻ nổi mề đay có cần xét nghiệm dị ứng không

Phần lớn là không. Đợt mề đay cấp đi kèm siêu vi, nổi rồi lặn trong vài ngày, không cần xét nghiệm gì, vì kết quả không đổi cách chăm con.

Xét nghiệm chỉ có ích khi có câu chuyện rõ, ví dụ con nổi trong vòng 2 giờ sau khi ăn trứng, dù mới một lần. Khi đó bác sĩ làm xét nghiệm với đúng món nghi ngờ, bằng test trên da hoặc xét nghiệm máu, ở nơi có chuyên khoa dị ứng. Kết quả dương tính chỉ nói con có nhạy cảm, chưa chắc là dị ứng thật. Muốn kết luận thường phải cho ăn thử có theo dõi tại bệnh viện, nơi có sẵn thuốc cấp cứu. Ba mẹ không tự cho con ăn thử lại món từng làm con phản ứng.

Các gói xét nghiệm hàng chục, hàng trăm chất, hay xét nghiệm “kháng thể IgG thực phẩm”, dễ ra dương tính với cả những món con vẫn ăn bình thường. Hậu quả là kiêng oan cả loạt thực phẩm. Mề đay kéo dài trên 6 tuần thì thường chỉ cần vài xét nghiệm máu cơ bản. Khi cần, bác sĩ sẽ cho biết làm được tại đây hay giới thiệu nơi làm.

Trẻ bị nổi mề đay kiêng gì, nên ăn gì: phần lớn không cần kiêng

Nổi do siêu vi thì không cần kiêng gì. Chỉ kiêng món có liên quan rõ với chính con: con nổi trong vòng vài phút đến 2 giờ sau khi ăn món đó, dù mới một lần, hoặc đã được bác sĩ xác định. Món đã nghi thì tạm ngưng cho tới khi đi khám, không tự cho ăn lại để thử, vì lần sau có thể nặng hơn lần đầu. Còn tôm cua, cá, trứng mà con vẫn ăn bình thường, không có lần nổi nào gắn với chúng, thì đừng cắt.

Con nên ăn gì? Cứ ăn bữa cơm bình thường của nhà, đủ thịt cá, rau, trái cây và uống đủ nước. Chưa có món nào làm mề đay lặn nhanh hơn.

Kiêng tràn lan có cái giá của nó. Sữa, trứng, thịt, cá, hải sản là nguồn đạm, canxi, sắt của trẻ đang lớn. Cắt cùng lúc nhiều món làm con thiếu chất, biếng ăn, thèm và ấm ức. Ở trẻ nhỏ, bỏ hẳn một món không cần thiết có khi còn làm tăng nguy cơ dị ứng chính món đó về sau. Không cai sữa mẹ, và mẹ cũng không cần kiêng theo con, trừ khi bác sĩ dặn.

Khi đã xác định con dị ứng sữa bò hay trứng, hãy tái khám định kỳ, vì nhiều trẻ hết dần theo tuổi. Đậu phộng, các loại hạt, cá, tôm cua thì hay kéo dài hơn. Cho con ăn món mới từng món một, vào ban ngày, lúc con đang khỏe, để dễ theo dõi.

Đi học, tiêm chủng khi con từng nổi mề đay

Mề đay không lây, nên con đi học lại được khi hết sốt và thấy dễ chịu. Nếu bệnh gây ra đợt nổi là bệnh lây như cúm, tay chân miệng, sởi thì nghỉ theo quy định của bệnh đó. Con đã được xác định dị ứng một món hay một thuốc thì báo cô giáo tên món, tên thuốc và dấu hiệu cần gọi cấp cứu.

Từng nổi mề đay không phải lý do để tự bỏ tiêm chủng. Khi khám sàng lọc trước tiêm, ba mẹ khai rõ con từng nổi mề đay khi nào, do gì nếu biết. Con đang sốt hay đang ốm cấp thì bác sĩ có thể hẹn lùi vài ngày. Chỉ khi con từng bị phản vệ với một mũi vắc xin hay thành phần của nó mới là trường hợp phải tránh, và việc này do bác sĩ quyết định. Sau tiêm vẫn ở lại theo dõi 30 phút như mọi trẻ khác. Đừng tự cho con uống thuốc chống dị ứng để phòng trước, vì có thể che mất dấu hiệu sớm.

Nổi mề đay ở trẻ em bao lâu thì khỏi: kỳ vọng thật

Đa số đợt cấp hết trong vài ngày đến khoảng 2 tuần, và vẫn chưa phải mạn tính nếu dưới 6 tuần.

Mỗi mảng mề đayVài phút đến 24 giờ rồi lặn
Đợt cấp, thường sau siêu viPhần lớn vài ngày đến khoảng 2 tuần
Mề đay dạng vòng ở trẻ nhỏThường tự hết trong 1 đến 2 tuần
Kéo dài trên 6 tuầnMạn tính, ít gặp ở trẻ

Lui dần sau nhiều tháng, có khi vài năm.

Nói thật để ba mẹ khỏi bất ngờ: một số ít trẻ tái lại hoặc chuyển thành mạn tính. Dễ kéo dài hơn khi đợt đầu nổi quá 7 ngày, có kèm yếu tố nóng, lạnh, cọ xát, con từng nổi trước đó, hay nhà có người bị hen, mề đay kéo dài. Nếu thành mạn, phần lớn trẻ vẫn kiểm soát được bệnh bằng thuốc uống đều theo đơn, và khoảng một nửa số trẻ hết bệnh sau vài năm. Nơi nào hứa chữa một lần là con không bao giờ nổi lại thì ba mẹ nên cẩn thận.

Khi nào đưa trẻ đi khám da

Nên đưa con đi khám khi có một trong các dấu hiệu dưới đây.

Khi nào nên đi khám
  • Mẩn không đỡ sau 2 đến 3 ngày chăm tại nhà, cứ lặn rồi lại nổi, hoặc ngứa làm con mất ngủ
  • Kéo dài trên 6 tuần, hoặc tái đi tái lại nhiều đợt
  • Một mảng nằm yên quá 24 giờ, rát đau hơn ngứa hoặc để lại vết bầm
  • Mảng hình vòng giữa tím sẫm, có mụn nước, hoặc kèm sưng đau khớp
  • Nổi mẩn lúc đang uống thuốc, cần đánh giá có phải dị ứng thuốc không
  • Trẻ dưới 1 tuổi nổi mẩn lần đầu
  • Gãi trầy, chảy dịch, đóng vảy vàng
  • Đã dùng thuốc gói, thuốc tiêm không rõ thành phần

Mang theo khi đi khám

  • Ảnh lúc mẩn đang nổi
  • Vỏ thuốc, chai siro đã uống
  • Món ăn trong 2 giờ trước khi nổi
  • Nhiệt độ các ngày sốt
  • Nhật ký giờ nổi, giờ lặn

Ở buổi khám, bác sĩ chuyên khoa da liễu xem ảnh, hỏi kỹ thuốc và món ăn, rồi mới quyết định có cần xét nghiệm hay giới thiệu lên tuyến nhi, tuyến dị ứng hay không.

Câu hỏi thường gặp về mề đay ở trẻ em

Bé nổi mề đay mấy ngày thì hết?

Phần lớn đợt mề đay cấp ở trẻ hết trong vài ngày đến khoảng 2 tuần, dù mỗi mảng chỉ nằm dưới 24 giờ. Nổi do siêu vi thì mẩn có thể còn lai rai thêm ít ngày sau khi con hết sốt. Thuốc theo đơn giúp con bớt ngứa nhưng không làm cả đợt tắt ngay. Mẩn không đỡ sau 2 đến 3 ngày, hoặc kéo dài quá 6 tuần, thì nên đưa con đi khám.

Trẻ bị mề đay có tắm được không, có cần tắm lá, kiêng gió không?

Tắm được, và nên tắm bằng nước sạch ấm vừa, không cần tắm lá. Tắm nhanh rồi thấm khô giúp da sạch mồ hôi, con dễ chịu hơn. Không cần kiêng gió hay ủ kín, vì nóng bí lại làm ngứa hơn. Chỉ những trẻ nổi mỗi khi gặp lạnh mới cần tránh nước lạnh, gió lạnh.

Trẻ bị sốt nổi mề đay có sao không?

Thường là không nguy hiểm. Con đang sốt mà nổi mảng đỏ gồ như muỗi đốt, ngứa, lặn chỗ này nổi chỗ khác thì hay gặp nhất là mề đay do siêu vi, mẩn lặn dần khi con khỏi bệnh. Có chấm đỏ tím không mất màu khi căng da thì đi viện ngay. Mẩn ấn vào vẫn mất màu cũng chưa loại được sốt xuất huyết, nên con sốt cao thì cho đi khám, thử máu sớm. Sốt cao liên tục, lừ đừ, nôn, sốt từ 5 ngày trở lên, hoặc con dưới 3 tháng tuổi mà sốt, cũng cần đi viện.

Bé nổi mề đay ngứa về đêm không ngủ được phải làm sao?

Hãy làm mát cho con trước giờ ngủ, vì ngứa thường nặng hơn về đêm. Tắm nhanh nước ấm vừa, mặc đồ cotton mỏng, để phòng thoáng mát, không đắp chăn dày, cắt ngắn móng tay. Ngứa nhiều thì chườm khăn mát lên chỗ nổi, trừ khi con hay nổi mỗi lần gặp lạnh. Nếu con vẫn mất ngủ vì ngứa, hãy đi khám để bác sĩ kê thuốc chống ngứa đúng tuổi, đừng tự cho uống siro gây buồn ngủ.

Trẻ nổi mề đay thường xuyên, tái đi tái lại là do đâu?

Hay gặp nhất là con nổi lại mỗi lần ốm siêu vi, và chuyện này không có nghĩa bệnh đã thành mạn. Một số trẻ nổi theo yếu tố vật lý như nóng, mồ hôi, lạnh, cọ xát. Nổi đi nổi lại quá 6 tuần là mề đay mạn tính, ở trẻ ít gặp và thường không do thức ăn. Hãy ghi nhật ký 1 đến 2 tuần rồi đi khám, thay vì kiêng hết món này đến món khác.

Trẻ bị nổi mề đay có lây cho bạn cùng lớp không?

Không. Nốt mề đay là phản ứng của chính cơ thể con, không lây qua tiếp xúc hay dùng chung đồ. Siêu vi gây ra đợt nổi thì có thể lây như cảm cúm thông thường, nên con cần nghỉ học khi đang sốt. Hết sốt, thấy dễ chịu thì con đi học lại được, dù trên da vẫn còn vài mảng.

Trẻ sơ sinh, trẻ dưới 1 tuổi nổi mề đay có nguy hiểm không?

Phần lớn không, nhưng nên cho bé đi khám ở lần nổi đầu tiên. Trẻ sơ sinh trong tháng đầu ít khi nổi mề đay, nốt đỏ ở tuổi này hay là rôm hoặc những nốt đỏ sơ sinh lành tính tự hết. Lớn hơn một chút, thủ phạm hay là siêu vi hoặc món mới như sữa bò, trứng, và nhiều thuốc chống ngứa chưa dùng được cho bé dưới 6 tháng. Bé chưa biết nói nên hãy để ý nôn nhiều, ho, khàn tiếng, thở rít, lừ đừ, bú kém, vì đó là dấu hiệu phải gọi 115. Bé dưới 3 tháng tuổi mà sốt thì đưa đi viện ngay.

Khám mề đay cho trẻ ở Ninh Hòa ở đâu?

Ba mẹ có thể đưa con tới Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Happy Life, 12 Nguyễn Huệ, phường Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, mở cửa 9h đến 19h tất cả các ngày, khám cho cả trẻ em và người lớn. Khám và tư vấn 50.000đ, gọi 0922.756.768 để hỏi trước cho khỏi chờ. Nhớ mang ảnh chụp lúc mẩn đang nổi và vỏ thuốc, chai siro con đã uống. Nếu con có dấu hiệu phản vệ như khó thở, sưng lưỡi, nôn nhiều thì gọi 115, đừng tới phòng khám.

Điều đáng nhớ nhất từ bài này

Ở trẻ, mề đay hay gặp nhất là do siêu vi chứ không phải do món ăn, và phần lớn tự qua trong vài ngày đến khoảng 2 tuần. Hãy nhìn vào lúc con nổi để đoán thủ phạm, chụp ảnh khi mẩn đang rõ, và đừng vội gắn cho con nhãn dị ứng thuốc hay bắt con kiêng tràn lan. Con nổi trong 2 giờ sau khi ăn một món thì tạm ngưng món đó cho tới khi đi khám. Thấy con ho, khàn tiếng, thở rít, nôn nhiều hay lừ đừ thì gọi 115 ngay. Mẩn không đỡ sau vài ngày hoặc cứ nổi đi nổi lại thì nên cho con đi khám sớm.

Bước đầu tiên

Khám và tư vấn 50.000đ

Bác sĩ xem ảnh ba mẹ chụp lúc con đang nổi, hỏi kỹ thuốc và món ăn, rồi nói rõ con cần chăm tại nhà, dùng thuốc theo tuổi hay cần gửi lên tuyến nhi, tuyến dị ứng.

9h đến 19h mỗi ngày 12 Nguyễn Huệ, Ninh Hòa