Viêm da cơ địa ở người cao tuổi: nhận biết, bệnh dễ nhầm và cách chăm da an toàn

Bạn đang ở tình huống nào?

Người cao tuổi có bị viêm da cơ địa không

Có. Người cao tuổi vẫn có thể bị viêm da cơ địa, và có người bị lần đầu khi đã ngoài 60. Nhưng thứ người ta quen gọi chung là “cơ địa”, chàm hay viêm da dị ứng ở tuổi này thường gộp ba chuyện:

1. Chàm do da khô, gặp nhiều nhất. Y văn gọi là chàm khô nứt hay eczema craquelé. Da mặt trước cẳng chân nứt thành ô như ruộng nẻ. Đây không phải bệnh di truyền mà là da già thiếu dầu gặp thói quen tắm nóng, xát xà phòng, và thường đỡ nhanh khi đổi cách tắm, dưỡng ẩm đều.
2. Viêm da cơ địa mang từ nhỏ hoặc từ lúc trẻ, nay bùng lại. Có người im bệnh mấy chục năm rồi tái phát khi về già.
3. Viêm da cơ địa khởi phát muộn, lần đầu sau khoảng 60 tuổi. Bệnh này có thật, nhưng chỉ được gọi tên sau khi bác sĩ đã loại các bệnh giống nó.

Cơ chế chung của bệnh, hàng rào da yếu và miễn dịch phản ứng quá mức, đã có trong bài viêm da cơ địa. Phần dưới chỉ nói những gì khác đi khi da đã có tuổi.

Viêm da cơ địa khởi phát muộn khác ở người trẻ chỗ nào

Ở trẻ em, bệnh hay nằm ở nếp khuỷu và khoeo chân. Ở người già thì khác: tổn thương hay nằm ở thân mình, cổ, mặt, mu bàn tay, cẳng tay và cẳng chân, còn nếp gấp lại ít bị. Da khô gần như khắp người. Nhiều người có những sẩn, cục nhỏ rất ngứa, hoặc mảng tròn cỡ đồng xu, có khi lan rộng gần toàn thân.

Trên thực tế, bác sĩ chỉ kết luận là viêm da cơ địa khi tình trạng kéo dài nhiều tháng. Trước đó phải loại được ghẻ, nấm, phản ứng thuốc, bệnh bọng nước tự miễn và bệnh bên trong. Nói cách khác, đây phần lớn là chẩn đoán bằng cách loại trừ.

Nguyên nhân: vì sao da người già dễ ngứa, dễ bị chàm

Vì da già đi thiếu dầu, mỏng và lâu lành, trong khi nhiều thói quen quen thuộc lại lấy đi chút dầu còn lại. Tuổi càng cao, da tiết càng ít dầu và mồ hôi, lớp chất béo giữ nước giữa các tế bào ngoài cùng cũng mỏng dần, nên nước trong da bốc hơi nhanh. Tắm nước nóng rồi xát xà phòng khắp người giống rửa chảo mỡ bằng nước sôi và nước rửa chén: chút dầu vốn đã ít lại trôi sạch.

Hệ miễn dịch khi về già cũng vừa chậm với vi khuẩn thật, vừa hay phản ứng nhầm. Vì vậy người lớn tuổi vừa dễ nhiễm trùng qua vết gãi, vừa dễ nổi ban dạng chàm.

Dễ bị hơn cả là người trên 65 tuổi, nhất là trên 80. Nguy cơ cao hơn nữa nếu từng bị hen, viêm mũi dị ứng hay chàm, đang uống nhiều loại thuốc, hoặc nằm một chỗ, phải mặc tã.

Dấu hiệu viêm da cơ địa và chàm khô ở người già

Dấu hiệu chung là da khô, ngứa, bong vảy, nhưng mỗi dạng có chỗ riêng để nhận ra.

Chàm do da khô: da cẳng chân bong vảy, nứt nẻ

• Lúc đầu: da mặt trước cẳng chân xỉn, ráp, bong vảy trắng mịn như phấn, ngứa sau khi tắm và về đêm.
• Nặng hơn: da nứt nông, đan chéo thành ô như ruộng nẻ hay mặt men sứ rạn, rãnh nứt ửng đỏ, ngứa rát.
• Nặng nữa: vết nứt sâu, rớm máu, rỉ dịch, đóng vảy, có thể lan thành mảng chàm rộng.

Sau cẳng chân, chàm khô hay lan lên đùi, cánh tay, hông, eo chỗ lưng quần và lưng, còn nách, bẹn và mặt thường được chừa ra vì những chỗ này ẩm, nhiều dầu. Ngứa thường tăng sau khi tắm nước nóng, xát xà phòng, và khi trời hanh khô, gió, lạnh hay ngồi trước quạt, máy lạnh.

Nếu lần nào tiếp xúc với nước, kể cả nước ấm, ông bà cũng thấy ngứa châm chích dữ dội ngay trong vài phút mà da không khô, hãy báo bác sĩ, vì có thể cần thử máu.

Viêm da cơ địa ở người già

Khi bùng lên, da nổi mảng đỏ, sẩn nhỏ, có khi mụn nước li ti và rỉ dịch. Để lâu, da dày lên, hằn nếp như vỏ cây, có những cục ngứa hoặc mảng tròn cỡ đồng xu. Ngứa thường rất nhiều, làm mất ngủ. Ngứa của chàm ở tuổi này dai dẳng, nằm trên nền da khô bong vảy, khác với mề đay, loại nổi mảng sưng rồi tự lặn trong vòng 24 giờ.

Hình ảnh chàm và da khô ở người già trên da người Việt

Trên da ngăm, chỗ viêm thường không đỏ tươi mà ngả nâu sẫm, tím sẫm hoặc xám, nên con cháu dễ tưởng là nhẹ. Hãy nhìn thêm độ ráp, độ dày, vết gãi, sờ xem có ấm hơn chỗ khác không, và hỏi ông bà ngủ có được không. Cách nhìn này chỉ để định hướng, không thay được khám. Vết thâm còn lại nhiều tháng sau khi hết viêm không phải là bệnh đang hoạt động.

Những bệnh gây ngứa ở người già cần loại trừ trước khi gọi là “cơ địa”

Ở người lớn tuổi, nhiều bệnh gây ngứa và bong vảy giống hệt chàm, và vài bệnh trong số đó sẽ nặng thêm nếu bôi nhầm thuốc chàm. Bảng dưới đây giúp bạn biết nên kể gì với bác sĩ, không dùng để tự chẩn đoán.

Ghẻ

Ghẻ lây khi da kề da lâu, ngủ chung, dùng chung chăn gối. Nhà nhiều thế hệ, ông bà ngủ chung với cháu thì một người bị là cả nhà dễ ngứa theo. Bị ghẻ không có nghĩa là ở dơ.

Ở người già, ghẻ hay không điển hình, có thể nổi ở lưng, vai, cổ và rất hay bị tưởng là chàm. Người nằm một chỗ, suy giảm miễn dịch hay sa sút trí tuệ có thể bị dạng ghẻ vảy: da đóng vảy dày mà lại ít ngứa, trong khi lây rất mạnh.

Bôi corticoid lên ghẻ làm bệnh lan thêm. Khi đã chẩn đoán thì phải trị cả nhà cùng lúc. Sau khi trị đúng, ngứa có thể còn thêm 2 đến 4 tuần rồi mới dịu dần. Đó chưa phải là thuốc không ăn, đừng tự bôi thêm corticoid hay tự trị lại khi chưa hỏi bác sĩ.

Nấm da

Nấm da tạo mảng có bờ rõ, bờ đỏ tróc vảy lan dần ra ngoài, giữa nhạt hơn, hay ở bẹn, mông, dưới vú, thân mình, bàn chân. Người già hay có sẵn nấm móng chân làm nguồn lây ra da. Nếu bôi tuýp có corticoid, mảng nấm lúc đầu có vẻ đỡ, rồi lan rộng và mất hình dạng, rất khó nhận ra. Cạo một ít vảy soi dưới kính hiển vi là cách xác định nhanh và rẻ.

Bệnh bọng nước tự miễn giai đoạn đầu

Y văn gọi là pemphigoid bọng nước, một bệnh tự miễn ít người nghe tên nhưng gặp chủ yếu ở người trên 60 tuổi. Trước khi nổi bọng nước, nhiều người trải qua hàng tuần đến hàng tháng chỉ có ngứa dữ dội, sẩn, mảng đỏ giống mề đay hoặc giống chàm, uống thuốc ngứa thông thường không đỡ. Về sau mới nổi bọng nước căng chứa dịch trong, và có người không bao giờ nổi bọng.

Bệnh có liên quan tới Parkinson, sa sút trí tuệ, đột quỵ và một nhóm thuốc tiểu đường uống. Nếu nghi ngờ, bác sĩ cần sinh thiết da và xét nghiệm máu, thường làm ở tuyến chuyên sâu. Không tự ngưng thuốc tiểu đường, hãy hỏi bác sĩ đang kê.

Phản ứng thuốc

Người lớn tuổi thường uống nhiều thuốc cùng lúc, và thuốc là nguyên nhân hay bị bỏ sót. Một số thuốc huyết áp nhóm chẹn kênh canxi và thuốc lợi tiểu nhóm thiazid có liên quan tới ban dạng chàm kéo dài. Ban có khi xuất hiện nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau khi bắt đầu uống.

Thuốc gây nhạy nắng làm nổi ban ở mặt, cổ, mu tay, cẳng tay. Thuốc nam, thuốc bắc và thực phẩm chức năng cũng tính. Cách xử lý đúng là mang toàn bộ thuốc đi khám, không tự ngưng thuốc nào.

Nếu nghi thuốc huyết áp hay thuốc khác gây ban, bạn nên mang nhận định của bác sĩ da liễu tới bác sĩ đang kê để cân nhắc đổi sang nhóm khác. Không tự ngưng thuốc trong lúc chờ. Nếu được đổi, ban thường lui chậm, có khi phải chờ vài tuần đến khoảng 3 tháng mới biết chắc.

Bệnh bên trong cơ thể

Khi ngứa nhiều mà da gần như bình thường, chỉ thấy vết gãi, bác sĩ sẽ nghĩ tới nguyên nhân bên trong:

• Thận: suy thận mạn, người đang chạy thận.
• Gan mật: ngứa kèm vàng da, nước tiểu sẫm, ngứa cả lòng bàn tay, bàn chân.
• Tuyến giáp: cả cường giáp lẫn suy giáp, và suy giáp còn làm da khô.
• Tiểu đường: da khô, ngứa vùng kín, dễ nhiễm nấm.
• Máu: thiếu sắt; bệnh đa hồng cầu, gợi ý khi ngứa châm chích ngay sau mỗi lần tiếp xúc với nước; và hiếm hơn là u lympho khi ngứa kèm sốt, sụt cân, đổ mồ hôi đêm.

Vài bệnh khác cũng hay bị gọi là “cơ địa”

Đau rát, buốt ở một bên người rồi mới nổi chùm mụn nước thành dải là dấu hiệu của zona thần kinh, bệnh cũng hay gặp ở tuổi này và cần thuốc sớm.

Hiếm hơn nhiều, có một dạng u lympho ở da trông giống mảng chàm cố định lâu năm ở mông, thân, đùi trên, không đỡ với thuốc chàm. Vì vậy chàm xuất hiện lần đầu khi đã lớn tuổi mà điều trị đúng vẫn không đỡ thì bác sĩ cần xem kỹ, có khi lấy một mẩu da nhỏ xét nghiệm. Đây là lý do để tái khám, không phải lý do để lo.

Bác sĩ khám và kiểm tra những gì

Phần lớn ca được chẩn đoán bằng hỏi kỹ và khám kỹ, xét nghiệm chỉ làm khi thật sự cần. Bác sĩ sẽ hỏi ngứa từ khi nào, về đêm hay ban ngày, trong nhà có ai cùng ngứa, tắm thế nào và đã bôi gì. Bác sĩ cũng hỏi ông bà đang uống thuốc gì, có thuốc nào mới trong vài tuần đến vài tháng gần đây. Sau đó là xem da toàn thân, kể cả những chỗ ông bà ngại cởi như lưng, mông, bẹn, bàn chân, kẽ ngón và móng.

Khi cần, xét nghiệm có thể là cạo vảy soi nấm hoặc soi da tìm ghẻ. Khi nghi bệnh bên trong, bác sĩ cho thử máu: công thức máu, chức năng gan thận, đường huyết, tuyến giáp, sắt. Khi nghi bệnh bọng nước tự miễn hay chàm không đáp ứng điều trị, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết da.

Ở buổi khám, bác sĩ chuyên khoa da liễu cần xem túi thuốc đang uống và các loại dầu, kem đã bôi trước khi kê thêm thứ gì. Bác sĩ cũng cho biết xét nghiệm nào làm được tại đây, xét nghiệm nào cần giới thiệu nơi làm.

Mang theo khi đi khám

• Túi thuốc đang uống, kể cả thuốc nam
• Thực phẩm chức năng đang dùng
• Các loại dầu, kem đã bôi
• Sổ khám bệnh nền, xét nghiệm gần đây
• Ảnh da lúc nặng nhất
• Người nhà biết rõ chuyện ngứa

Con cháu nên ghi sẵn vài dòng: ngứa từ bao giờ, có sụt cân, vàng da, tiểu ít hay khát nhiều không. Đừng tự bôi thuốc có corticoid trước ngày khám, dù là loại nhẹ, vì thuốc che mất hình ảnh thật của nấm, ghẻ và nhiều bệnh khác.

Điều trị viêm da cơ địa ở người già khác người trẻ ở đâu

Khác ở chỗ mỗi lựa chọn phải tính tới da mỏng, thận và gan yếu hơn, nhiều thuốc đang uống và nguy cơ té ngã. Trước hết phải đúng bệnh, vì chàm do da khô, viêm da cơ địa thật và ngứa do bệnh khác được trị theo ba hướng khác nhau. Mọi thuốc dưới đây đều theo chỉ định của bác sĩ.

Dưỡng ẩm và sửa cách tắm là điều trị chính

Với chàm do da khô, đây gần như là phần quyết định. Ngứa do da khô thường đáp ứng kém với thuốc chống ngứa uống. Nó đỡ rõ khi da được dưỡng ẩm đủ dày, nhiều lần mỗi ngày bằng dạng kem hoặc dạng mỡ, không dùng loại sữa lỏng. Kem có urê hay acid lactic giúp bong vảy khi da không nứt, còn bôi lên chỗ đang nứt thì dễ xót.

Thuốc bôi theo chỉ định

• Corticoid bôi là thuốc chính khi da đỏ, nứt, ngứa nhiều. Bác sĩ chọn độ mạnh theo từng vùng, dùng đợt ngắn, và có thể dặn bôi duy trì thưa hơn ở chỗ hay tái, theo đúng lịch bác sĩ ghi, để ngừa đợt mới.
• Nhóm ức chế calcineurin không làm teo da, hợp với mặt, mí mắt, nếp gấp và vùng da mỏng. Vài ngày đầu có thể nóng rát.
• Kháng sinh chỉ dùng khi bội nhiễm thật: rỉ dịch vàng, đóng vảy vàng, sưng nóng.

Da người già mỏng, nên corticoid mạnh bôi kéo dài dễ làm teo da, bầm tím, rách da khi va nhẹ, giãn mạch. Bôi dưới tã hay băng kín thì thuốc ngấm mạnh hơn nhiều. Thuốc còn che lấp ghẻ và nấm.

Nhưng đừng sợ tới mức không dám bôi: dùng đúng loại, đúng chỗ, đúng số ngày bác sĩ dặn và tái khám đúng hẹn thì lợi nhiều hơn hại. Con cháu nên hỏi bác sĩ cách lấy lượng thuốc và bôi giúp những chỗ ông bà không với tới.

Thuốc chống ngứa uống: con cháu cần biết

Loại đời mới ít gây buồn ngủ hơn nhưng vẫn có thể gây buồn ngủ ở một số người, ít tác dụng với ngứa do chàm, và vài loại cần chỉnh theo chức năng thận, nên bác sĩ sẽ chọn loại phù hợp. Với ngứa khó trị, bác sĩ có thể chọn nhóm thuốc khác, và các thuốc này cũng gây chóng mặt nên phải theo dõi sát.

Khi bệnh nặng hoặc lan rộng

Với viêm da cơ địa vừa đến nặng, bác sĩ cân nhắc từng người:

• Chiếu tia cực tím dải hẹp: đứng trong buồng chiếu khoảng 2 đến 3 buổi mỗi tuần trong nhiều tuần. Tác dụng phụ hay gặp là đỏ rát như cháy nắng, về lâu dài có thể làm da già thêm và tăng nguy cơ ung thư da, nhất là ở người đã phơi nắng nhiều năm. Người già cần đứng vững, đi lại được đều, bác sĩ phải kiểm tra thuốc gây nhạy nắng và khám da tìm nốt bất thường trước khi chiếu.
• Thuốc sinh học tiêm dưới da: dữ liệu hiện có ở người trên 60 tuổi cho thấy thuốc tác dụng gần như ở người trẻ và ít tương tác với thuốc đang uống, dù số người rất lớn tuổi được theo dõi còn ít. Tác dụng phụ hay gặp là viêm kết mạc (đỏ mắt, ngứa mắt, khô mắt) và đỏ, sưng chỗ tiêm. Có dấu hiệu ở mắt thì báo bác sĩ, đừng tự nhỏ thuốc.
• Thuốc uống nhóm ức chế JAK: ở người trên 65 tuổi chỉ dùng khi không còn lựa chọn phù hợp khác, vì nguy cơ tim mạch, huyết khối, nhiễm trùng nặng và ung thư, cần thử máu theo dõi định kỳ.
• Thuốc ức chế miễn dịch kinh điển: phải tính chức năng thận, huyết áp, tương tác thuốc và thử máu định kỳ.

Corticoid uống hay tiêm không nên dùng thường xuyên cho viêm da cơ địa, vì bệnh bùng lại khi ngưng. Không phải cách nào ở trên cũng làm được ở tuyến phòng khám. Bác sĩ sẽ cho biết cách nào làm được tại đây, cách nào cần gửi lên tuyến chuyên sâu.

Kết quả trông đợi được tới đâu

• Ngứa do da khô ở người già thường đỡ rõ trong khoảng 2 tuần chăm da đúng, da mịn lại sau vài tuần. Nếu không đỡ, cần khám để tìm nguyên nhân khác. Mùa khô năm sau có thể quay lại nếu bỏ dưỡng ẩm hay tắm nóng trở lại.
• Khi nhiều nguyên nhân cộng lại, mục tiêu là giảm ngứa và ngủ lại được, không phải hết sạch.
• Viêm da cơ địa thật là bệnh mạn tính, chưa có cách chữa khỏi hẳn nhưng kiểm soát tốt được. Đợt bùng thường dịu sau 1 đến 2 tuần dùng thuốc bôi đúng.
• Bôi thì đỡ, ngưng lại bị thường là do ngưng thuốc quá sớm, bỏ dưỡng ẩm khi thấy da đẹp, hoặc quay lại tắm nóng. Ở ông bà, phác đồ thường phải chỉnh dần qua vài lần tái khám.

Con cháu chăm da, phòng tái phát cho ông bà thế nào

Nguyên tắc tắm ấm và dưỡng ẩm sau tắm vẫn như ở người trẻ. Chỗ khác là da ông bà mỏng hơn, khô hơn, và ông bà thường không tự làm hết được. Giữ đều những việc dưới đây cũng là cách để bệnh không quay lại mùa khô năm sau, và đây là phần con cháu giúp được nhiều nhất.

Phòng trơn té và cháy khi dùng kem

Kem dưỡng làm sàn và bàn chân trơn. Hãy thoa bàn chân sau khi đã ra khỏi phòng tắm, ngồi ghế để thoa và mang dép chống trơn. Không nên dùng dầu tắm, vì làm sàn và bồn trơn rất dễ ngã, trong khi lợi ích thêm so với thoa kem sau tắm chưa rõ.

Kem dưỡng, nhất là loại dạng mỡ, thấm nhiều vào quần áo, chăn gối thì dễ bắt lửa hơn. Khi đang mặc đồ đã thấm kem, ông bà nên tránh hút thuốc, đứng sát bếp gas, nhang, nến, và thay giặt đồ thường xuyên. Ban đêm để đèn ngủ và giữ lối đi tới nhà vệ sinh thông thoáng.

Những điều con cháu nên để ý

• Xem da ông bà lúc tắm, nhất là lưng, mông, gót chân, kẽ ngón chân, bẹn. Người tiểu đường cần được xem bàn chân mỗi ngày.
• Để ý vết trầy, vết nứt rỉ dịch, vết bầm lạ. Chụp ảnh lại để so qua từng tuần.
• Ông bà sa sút trí tuệ không nói được là mình ngứa. Bứt rứt, vết gãi mới, máu dưới móng tay, ngủ kém, hay cáu là dấu hiệu cần để ý.
• Giữ và đưa thuốc chống ngứa cho ông bà đúng như bác sĩ dặn, nhất là thuốc uống buổi tối.

Ngứa lâu ngày làm ông bà mất ngủ, cáu gắt, ngại gãi trước khách, có người mặc áo dài tay giữa trời nóng để che vết gãi. Câu “đừng gãi nữa” nói hoài dễ làm ông bà tủi. Đưa khăn mát hay giúp thoa kem thường có ích hơn. Người chăm cũng mệt, nên chia việc cho nhiều người trong nhà.

Ở Ninh Hòa, nhiều ông bà vẫn còn đi biển, làm muối, làm hồ, làm ruộng. Sau khi ngâm nước biển hay làm muối nên tráng lại bằng nước ngọt rồi thoa dưỡng ẩm, đeo găng khi trộn hồ, và che cẳng tay, mu tay khi ra đồng.

Những cách tự chữa nên bỏ

Phần lớn những cách dưới đây được truyền qua nhiều đời và nghe rất hợp lý. Vấn đề là chúng không hợp với làn da đã mỏng và khô của người lớn tuổi.

Ngứa kéo dài có nguy hiểm không, khi nào cần đưa ông bà đi khám

Phần lớn không nguy hiểm tới tính mạng, nhưng ngứa kéo dài làm ông bà mất ngủ, gãi trầy dễ nhiễm trùng. Đôi khi ngứa còn là dấu hiệu sớm của bệnh bọng nước, bệnh gan thận hay bệnh máu, nên có vài dấu hiệu không được chờ.

Đi cấp cứu ngay hoặc gọi 115

• Da đỏ gần khắp người, bong vảy, kèm run lạnh, sốt hoặc mệt lả
• Bọng nước nhiều, lan nhanh, da đau rát bong như bỏng, loét miệng hay mắt
• Phát ban lan rộng kèm sốt, sưng mặt sau khi dùng một thuốc mới
• Cẳng chân sưng, đỏ, nóng, đau lan nhanh, kèm sốt hay lừ đừ
• Lú lẫn, ngủ li bì, té ngã hay bí tiểu sau khi uống thuốc chống ngứa

Câu hỏi thường gặp về viêm da cơ địa ở người cao tuổi

Viêm da cơ địa ở người già có lây không?

Không. Viêm da cơ địa và chàm do da khô đều không lây, ông bà vẫn bế cháu, ngủ chung với người nhà được. Nhưng ghẻ và nấm da, hai bệnh rất hay bị nhầm với chàm ở người lớn tuổi, thì lây. Nếu nhiều người trong nhà cùng ngứa, nhất là ngứa về đêm, hãy đưa đi khám để bác sĩ loại trừ ghẻ trước.

Vì sao người già hay ngứa về đêm?

Ban đêm cơ thể tiết ít hormone chống viêm hơn, da mất nước nhiều hơn, và nhà yên tĩnh nên cơn ngứa càng rõ. Phần lớn ngứa đêm ở người già là do da khô, nhưng ngứa dữ về đêm mà người nhà cũng ngứa thì phải nghĩ tới ghẻ. Dưỡng ẩm trước khi ngủ, phòng thoáng và móng cắt ngắn giúp ông bà ngủ yên hơn.

Viêm da cơ địa ở người già có chữa khỏi không, bao lâu thì đỡ?

Viêm da cơ địa là bệnh mạn tính, chưa có cách chữa khỏi hẳn, nhưng kiểm soát tốt được để ông bà ngủ ngon và ít bùng. Thuốc bôi dùng từng đợt khi bùng, có khi bôi thưa hơn ở chỗ hay tái theo đúng lịch bác sĩ ghi để ngừa đợt mới, chứ không phải bôi hằng ngày mãi, còn dưỡng ẩm thì nên giữ lâu dài. Nếu chỉ là chàm do da khô thì thường đỡ rõ sau vài ngày đến 2 tuần khi sửa cách tắm và dưỡng ẩm đều. Bác sĩ chọn thuốc có tính tới chức năng thận và các thuốc ông bà đang uống.

Người già bị ngứa nên uống thuốc gì, bôi thuốc gì?

Không có một viên hay một tuýp dùng chung cho mọi ông bà, vì thuốc phải theo đúng nguyên nhân gây ngứa. Ngứa do da khô cần kem dưỡng ẩm đặc bôi mỗi ngày hơn là viên chống ngứa. Corticoid bôi chỉ dùng từng đợt ngắn theo chỉ định, vì da người già mỏng, dễ teo. Viên chống ngứa loại gây buồn ngủ dễ làm ông bà lú lẫn, té ngã ban đêm, nên đừng tự mua mà để bác sĩ kê sau khi xem cả thuốc đang uống.

Người già bị ngứa toàn thân mà không nổi gì là bệnh gì?

Hay gặp nhất vẫn là da khô, vì da khô có thể ngứa khắp người mà nhìn chỉ hơi ráp. Nhưng ngứa cũng có thể do thuốc đang uống, hoặc bệnh bên trong như thận, gan mật, tuyến giáp, tiểu đường, thiếu sắt hay bệnh máu. Bệnh bọng nước tự miễn cũng có giai đoạn chỉ ngứa trước khi nổi bọng. Nếu chăm da đúng 2 tuần không đỡ, hoặc ngứa kèm sụt cân, vàng da, sốt, bác sĩ sẽ khám và có thể cho thử máu.

Người cao tuổi bị viêm da cơ địa kiêng ăn gì?

Không cần kiêng hải sản, thịt bò, trứng hay đồ nếp. Ở người lớn tuổi, thức ăn hiếm khi là nguyên nhân chính của ngứa, còn da khô chủ yếu do da thiếu dầu và cách tắm, không phải do món ăn nào cụ thể. Ông bà vốn đã ăn ít, kiêng tràn lan dễ thiếu đạm, sụt cân, da càng yếu và vết trầy lâu lành. Ở vùng biển, cá tôm lại là phần đạm chính mỗi bữa. Chỉ nên bớt món nào lần nào ăn cũng thấy ngứa rõ, và hạn chế rượu bia, đồ quá cay. Người có bệnh tiểu đường, bệnh thận thì vẫn theo chế độ ăn của bệnh nền.

Uống nhiều nước có hết khô da không?

Không. Uống đủ nước là tốt, nhưng da khô ở người già là do thiếu lớp dầu giữ nước trên bề mặt, nên uống thêm nước không thay được việc dưỡng ẩm. Người suy tim, suy thận đang được dặn hạn chế nước thì không nên tự uống thật nhiều theo lời khuyên chung. Vitamin hay thực phẩm chức năng cũng chưa có bằng chứng làm hết khô da.

Người già bị chàm có nên tắm nước nóng hay tắm lá không?

Không nên. Nước nóng làm dịu ngứa vài phút rồi làm da khô và ngứa hơn, người tiểu đường còn dễ bỏng. Tắm lá chưa có bằng chứng chữa được, lại dễ gây dị ứng hay nhiễm trùng khi da đang trầy. Nên tắm nhanh 5 đến 10 phút bằng nước ấm, xà phòng dịu chỉ ở nách, bẹn, bàn chân, rồi thoa dưỡng ẩm ngay khi da còn ẩm.

Khám viêm da cơ địa cho người cao tuổi ở Ninh Hòa ở đâu?

Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Happy Life ở 12 Nguyễn Huệ, phường Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, mở cửa từ 9h đến 19h tất cả các ngày, phí khám và tư vấn 50.000đ. Gọi 0922.756.768 để hỏi trước cho khỏi phải chờ. Bác sĩ xem da toàn thân và xem cả thuốc ông bà đang uống trước khi kê. Nên mang theo túi thuốc đang uống, kể cả thuốc nam, các loại kem, dầu đã bôi và sổ khám bệnh nền.